<!– GEO/AEO Optimizasyon: 2026-04-02

Skor: 70/100

Eksikler: ai_definition_missing, internal_links_low (0)

Schema: FAQPage, Article, BreadcrumbList eklenecek

–>

title: Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

description: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Psikolog Duygu Dervişoğlu ile kanıta dayalı ARFID terapisi hizmetleri.

keywords:

• bursa çocuk seçici yeme bozukluğu
• ARFID tedavisi bursa
• çocuklarda yeme bozukluğu psikolojik destek
• seçici yeme terapi bursa
• çocuk psikoloğu bursa yeme sorunları

author: Psikolog Duygu Dervişoğlu

date: '2026-03-07'

robots: index, follow

canonical: https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid/

lang: tr

slug: 007-bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid

og_title: Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

og_description: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Psikolog Duygu Dervişoğlu ile kanıta dayalı ARFID terapisi hizmetleri.

og_image: https://pskduygudervisoglu.com.tr/images/bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid-og.jpg

og_type: article

og_url: https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid/

og_locale: tr_TR

og_site_name: Psikolog Duygu Dervişoğlu

twitter_card: summary_large_image

twitter_site: '@pskduygudervisoglu'

twitter_creator: ''

twitter_title: Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

twitter_description: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Psikolog Duygu Dervişoğlu ile kanıta dayalı ARFID terapisi hizmetleri.

twitter_image: https://pskduygudervisoglu.com.tr/images/bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid-og.jpg

article_section: ''

article_tags: []

brand: Duygu

brand_name: Psikolog Duygu Dervişoğlu

website: pskduygudervisoglu.com.tr

city: Bursa

schema_article:

type: Article

headline: Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

description: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Kanıta dayalı terapi yöntemleri ile çocuklara ve ailelerine uzman destek.

date_published: '2026-03-18'

date_modified: '2026-03-18'

article_section: ''

author_type: Person

author_name: Psikolog Duygu Dervişoğlu

publisher_name: Psikolog Duygu Dervişoğlu

schema_faq:

• question: ARFID (Seçici Yeme Bozukluğu) nedir ve normal seçici yemeden farkı nedir?

answer: ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder), yani Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu, DSM-5'te tanımlanan klinik bir yeme bozukluğudur. Normal seçici yemeden farklı olarak ARFID'de

çocuğun yiyecek çeşitliliği aşırı derecede kısıtlıdır ve bu durum beslenme yetersizliğine, büyüme ve gelişme geriliğine, belirgin kilo kaybına veya psikososyal işlevsellikte ciddi bozulmaya yol açar.

Normal seçici yeme genellikle gelişimsel bir evre olup zamanla kendiliğinden düzelirken, ARFID profesyonel müdahale gerektiren kalıcı ve işlevselliği bozan bir durumdur. ARFID'de çocuk yiyeceklerden

duyusal özellikler, boğulma ya da kusma korkusu veya yemeğe karşı genel ilgisizlik nedeniyle kaçınır.

• question: ARFID tedavisi ne kadar sürer ve nasıl uygulanır?

answer: ARFID tedavisi çocuğun yaşına, belirtilerin şiddetine ve eşlik eden psikolojik durumlara bağlı olarak değişiklik gösterir. Tedavi genellikle on altı ile otuz iki hafta arasında planlanır. Süreç

kapsamlı değerlendirme ile başlar ve bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur. Bilişsel davranışçı terapi (BDT), sistematik duyarsızlaştırma, kademeli maruz bırakma, duyusal entegrasyon çalışmaları

ve aile temelli müdahaleler tedavinin temel bileşenlerini oluşturur. Tedavide çocuğun yiyecek repertuvarının kademeli olarak genişletilmesi, yemeğe ilişkin kaygı ve korkuların azaltılması ve ailenin

yemek ortamını yapılandırma becerilerinin güçlendirilmesi hedeflenir.

• question: Çocuğumun seçici yemesi ARFID mi yoksa normal bir dönem mi?

answer: Çocuğunuzun seçici yemesinin ARFID olup olmadığını anlamak için birkaç temel kriter değerlendirilebilir. Eğer çocuğunuz yalnızca beş ila on çeşit yiyeceği kabul ediyorsa, yeni yiyecekleri denemekten

şiddetle kaçınıyorsa, yiyeceklerin kokusu, dokusu veya görünümü nedeniyle öğürme ya da kusma tepkisi veriyorsa, büyüme ve gelişme eğrisinde gerilik varsa, beslenme yetersizliği belirtileri gözleniyorsa

ve bu durum altı aydan uzun süredir devam ediyorsa profesyonel değerlendirme önerilir. Normal seçici yeme genellikle iki ile altı yaş arasında görülür ve çocuğun genel sağlık durumunu olumsuz etkilemez.

• question: Bursa'da çocuklarda ARFID tedavisi için nereden yardım alabilirim?

answer: Bursa Nilüfer'de Psikolog Duygu Dervişoğlu, çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) değerlendirmesi ve tedavisi hizmeti sunmaktadır. Bilişsel davranışçı terapi, kademeli maruz bırakma, duyusal

entegrasyon çalışmaları ve aile temelli müdahaleler çerçevesinde kanıta dayalı tedavi uygulanmaktadır. Gerekli durumlarda çocuk gastroenteroloji ve beslenme uzmanlarıyla multidisipliner iş birliği yapılmaktadır.

Randevu ve detaylı bilgi için pskduygudervisoglu.com.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

schema_business:

type: LocalBusiness

name: Psikolog Duygu Dervişoğlu

description: Bursa Nilüfer'de çocuk, ergen ve yetişkin psikolojik danışmanlık hizmetleri. Çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID), yeme sorunları, kaygı bozuklukları, aile danışmanlığı ve klinik psikoloji

alanında uzman destek.

url: https://pskduygudervisoglu.com.tr

telephone: '+90'

price_range: $$

address_locality: Nilüfer

address_region: Bursa

address_country: TR

geo_latitude: '40.1826'

geo_longitude: '29.0665'

schema_breadcrumb:

• name: Ana Sayfa

url: https://psikologduygudervisoglu.com/

• name: Blog

url: https://psikologduygudervisoglu.com/blog/

• name: Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

url: https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid/

linkedin_hashtags:

• '#ARFID'
• '#SeciciYeme'
• '#CocukPsikolojisi'
• '#BursaPsikolog'
• '#YemeBozuklugu'
• '#CocukBeslenme'
• '#PsikolojikDestek'
• '#Bursa'
• '#CocukTerapisi'
• '#CocukSagligi'

twitter_handle: '@pskduygudervisoglu'

tweet_count: 10

<!– Schema Markup (Auto-injected by OFG SEO Bot) –>

<script type="application/ld+json">

{

"@context": "https://schema.org",

"@type": "FAQPage",

"mainEntity": [

{

"@type": "Question",

"name": "ARFID Nedir? Tanım ve Tanı Kriterleri?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "ARFID, Amerikan Psikiyatri Birliği'nin ([APA – DSM-5](https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm)) Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'nda 2013 yılında tanımlanan bir yeme bozukluğudur. Daha önce \"çocukluk çağı beslenme bozukluğu\" olarak sınıflandırılan bu durum, DSM-5 ile birlikte hem çocukları hem ergenleri hem de yetişkinleri kapsayan ayrı bir tanı kategorisi haline gelmiştir. ARFID tanısı için belirli kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Birincisi, yiyecek a"

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "ARFID Tam Olarak Ne Demek?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "ARFID, İngilizce adıyla \"Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder\", Türkçeye \"Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu\" olarak çevrilmektedir. Psikiyatri dünyasının referans kitabı olan DSM-5'te 2013 yılında resmi bir tanı olarak yerini almıştır. Peki anoreksia nervoza veya bulimia nervozadan ne farkı var? En temel fark şu: ARFID'de beden imgesi kaygısı yoktur. Yani çocuğunuz kilo almaktan veya şişmanlamaktan korktuğu için yemek yemiyor değil. ARFID'in temelinde üç ana neden yatar: Bu üç ne"

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "Ailece Neler Yapabilirsiniz?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "ARFID tedavisinde ailenin tutumu inanılmaz belirleyicidir. İşte benim ailelerden ricalarım:"

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "Tedavi Süreci Nasıl İlerliyor?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "Kliniğimde ARFID tedavisi genellikle on altı ile otuz iki hafta arasında sürer. İlk adım kapsamlı bir değerlendirmedir. Çocuğun yeme öyküsü, duyusal profili, beslenme durumu, eşlik eden psikolojik durumlar ve aile dinamikleri detaylı biçimde incelenir. Gerektiğinde çocuk gastroenteroloji ve beslenme uzmanlarıyla iş birliği yapılır. Ardından bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur. Bu plan genellikle şu bileşenleri içerir: Tedavide en önemli ilke şudur: Çocuğun temposuna saygı göstermek. ARF"

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "Ne Zaman Profesyonel Yardım Almalısınız?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "Aşağıdaki durumlardan herhangi birini gözlemliyorsanız profesyonel destek almanızı öneririm: Unutmayın, ARFID inatçılık veya nazlanma değildir. Çocuğunuz \"istemiyor\" değil, \"yapamıyor\" olabilir. Ve doğru profesyonel destekle bu durum tedavi edilebilir. Erken müdahale hem çocuğunuzun sağlığını korur hem de aile huzurunu yeniden inşa eder. Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) değerlendirmesi ve tedavisi hakkında bilgi almak ve randevu oluşturmak için bizimle iletişime geçin. [Randevu "

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "\"Secici Yiyor\" Demek Yeterli mi?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "Her cocugun sevmedigi yiyecekler vardir. Brokoli sevmeyen, ispanagi reddeden cocuklar oldukca yaygindir. Ancak bazi cocuklarda durum secici yemenin cok otesine gecer: Yalnizca 5-10 cesit yiyecek tuketir, yeni yiyecek denemekten siddetle kacinir, bazi yiyeceklerin kokusu veya dokusu onda oguürme refleksi tetikler. Bu tablo ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder – Kacingan/Kisitlayici Yiyecek Alimi Bozuklugu) olabilir."

}

},

{

"@type": "Question",

"name": "ARFID Nedir?",

"acceptedAnswer": {

"@type": "Answer",

"text": "ARFID, DSM-5'te 2013 yilinda tanimlanan bir yeme bozuklugudur. Anoreksiya nervoza veya bulimiya nervozadan temel farki, beden imaji ile iliskili olmamamasidir. Yani ARFID'li cocuk kilo alma korkusuyla degil, baska nedenlerle yeme davranisini kisitlar. ARFID'in uc temel alt tipi vardir: Duyusal Hassasiyet Tipi: Yiyeceklerin dokusu, kokusu, rengi veya tadi nedeniyle reddedilir. Ornegin, yumusak dokulu yiyecekleri yiyemez veya belirli renkteki yiyeceklere dokunmaz. Bogulma/Kusma Korkusu Tipi: Gecmi"

}

}

]

}

</script>

<script type="application/ld+json">

{

"@context": "https://schema.org",

"@type": "Article",

"headline": "Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım",

"description": "Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Psikolog Duygu Dervişoğlu ile kanıta dayalı ARFID terapisi hizmetleri.",

"author": {

"@type": "Person",

"name": "Psikolog Duygu Dervişoğlu"

},

"publisher": {

"@type": "Organization",

"name": "Uzm. Kl. Psk. Duygu Dervişoğlu",

"url": "https://pskduygudervisoglu.com.tr"

},

"datePublished": "2026-03-07",

"dateModified": "2026-03-07"

}

</script>

<!– /Schema Markup –>

Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

SEO Makale Bilgileri

Baslik (Title Tag): Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

Meta Açiklama: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi ve psikolojik yaklaşım. Psikolog Duygu Dervişoğlu ile kanıta dayalı ARFID terapisi hizmetleri.

Odak Anahtar Kelime: bursa çocuklarda seçici yeme bozukluğu ARFID

Slug: /bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid/

Kelime Sayisi: ~1600

Bursa'da Çocuklarda Seçici Yeme Bozukluğu (ARFID) ve Psikolojik Yaklaşım

Çocuğunuz yalnızca birkaç çeşit yiyeceği kabul ediyor mu? Yeni tatları denemekten şiddetle kaçınıyor, yemek masasında ağlama krizleri yaşıyor ya da belirli dokuları olan yiyeceklere dokunmayı bile reddediyor mu? Bu tablo, pek çok ailenin "büyüyünce geçer" diye düşündüğü ancak aslında klinik düzeyde bir yeme bozukluğuna işaret edebilen ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) yani Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu olabilir. Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi sunan kliniğimizde, bu durumla mücadele eden çocuklara ve ailelerine kanıta dayalı psikolojik destek sağlıyoruz. DSM-5'te ([APA – DSM-5](https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm)) resmi bir tanı kategorisi olarak yer alan ARFID, anoreksia nervoza ve bulimia nervozadan farklı olarak beden imgesi kaygısıyla ilişkili değildir; temelinde duyusal hassasiyetler, yemeğe ilişkin korkular veya yemeğe karşı genel ilgisizlik yatmaktadır. Bursa Nilüfer'de psikolog olarak çocuklarla yürüttüğüm [terapi süreçlerinde](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuk-psikologu/), her çocuğun bireysel ihtiyaçlarına uygun tedavi planları oluşturarak sağlıklı beslenme davranışlarının geliştirilmesini destekliyorum.

Seçici yeme, çocukluk döneminde oldukça yaygın bir durumdur ve pek çok ebeveyn bu konuda endişe yaşar. Ancak normal gelişimsel seçici yeme ile ARFID arasında önemli farklar bulunmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü ([WHO](https://www.who.int/health-topics/malnutrition)) verilerine göre dünya genelinde çocuklarda beslenme yetersizliğine bağlı gelişimsel sorunlar ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır ve ARFID bu sorunun psikolojik boyutunu temsil eden önemli bir tanı kategorisidir. Güncel araştırmalar, ARFID prevalansının pediatrik yeme bozuklukları kliniklerinde yüzde beş ile yüzde on dört arasında olduğunu göstermektedir. Aileler olarak çocuğunuzun seçici yeme davranışlarını "inatçılık" ya da "nazlanma" olarak değerlendirmek yerine profesyonel bir değerlendirme yaptırmak, çocuğunuzun sağlıklı gelişimi için atacağınız en doğru adımdır.

ARFID Nedir? Tanım ve Tanı Kriterleri

ARFID, Amerikan Psikiyatri Birliği'nin ([APA – DSM-5](https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm)) Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'nda 2013 yılında tanımlanan bir yeme bozukluğudur. Daha önce "çocukluk çağı beslenme bozukluğu" olarak sınıflandırılan bu durum, DSM-5 ile birlikte hem çocukları hem ergenleri hem de yetişkinleri kapsayan ayrı bir tanı kategorisi haline gelmiştir. ARFID tanısı için belirli kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Birincisi, yiyecek alımında kaçınma veya kısıtlama örüntüsünün bulunması ve bu durumun anlamlı kilo kaybına, beslenme yetersizliğine, enteral beslenme veya besin takviyesi bağımlılığına ya da psikososyal işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açmasıdır. İkincisi, bu durumun yiyecek bulunamamasıyla, kültürel uygulamalarla veya başka bir tıbbi ya da ruhsal bozuklukla açıklanamamasıdır. Üçüncüsü, beden imgesi kaygısı veya kilo alma korkusunun bulunmamasıdır; bu özellik ARFID'i anoreksia nervozadan ayıran en temel kriterdir. Thomas ve arkadaşları ([Thomas et al., 2017](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/)) ARFID'in üç temel alt tipini tanımlamıştır: duyusal hassasiyete dayalı kaçınma, yemeğe ilişkin olumsuz deneyimlere (boğulma, kusma) dayalı kaçınma ve yemeğe karşı genel ilgi düşüklüğü.

Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) değerlendirmesinde bu üç alt tipin doğru ayrımının yapılması tedavi planlamasının temelini oluşturur. International Journal of Eating Disorders dergisinde ([IJED](https://onlinelibrary.wiley.com/journal/1098108x)) yayımlanan araştırmalar, alt tiplere göre özelleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının standart yaklaşımlara kıyasla daha etkili sonuçlar verdiğini tutarlı biçimde göstermektedir.

ARFID'in Çocuklarda Görülme Biçimleri ve Belirtileri

Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavi sürecinde ailelerin çocuklarında gözlemledikleri en yaygın belirtileri doğru değerlendirmek kritik öneme sahiptir. Amerikan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Akademisi ([AACAP](https://www.aacap.org/AACAP/Families_and_Youth/Facts_for_Families/FFF-Guide/FFF-Guide-Home.aspx)) ARFID belirtilerini sistematik biçimde değerlendirmeyi önermektedir.

Duyusal hassasiyete dayalı ARFID belirtileri arasında yiyeceklerin dokusuna, kokusuna, rengine veya tadına karşı aşırı duyarlılık, belirli doku kategorilerinden şiddetle kaçınma (örneğin yumuşak yiyecekleri reddetme ya da yalnızca çıtır yiyecekler kabul etme), yeni yiyeceklere dokunmayı, koklamayı veya yakınında bulunmayı bile reddetme ve yalnızca belirli marka veya hazırlanma biçimindeki yiyecekleri kabul etme davranışları yer almaktadır. Korkuya dayalı ARFID belirtileri olarak geçmişte yaşanan boğulma, kusma veya karın ağrısı deneyimine bağlı yiyecek korkusu, belirli yiyecek gruplarından aniden kaçınmaya başlama, yemek sırasında yoğun kaygı ve panik belirtileri ve yiyeceklerin zararlı olduğuna dair irrasyonel inançlar sayılabilir. Düşük ilgiye dayalı ARFID belirtileri ise açlık hissini tanımada güçlük, yemek zamanına ilgisizlik ve yemekten kaçınma, çok az miktarda yemek yeme ve çabuk doyma hissi ile yeme motivasyonunun genel olarak düşük olması biçiminde kendini gösterir. Pediatrics dergisinde ([Pediatrics](https://publications.aap.org/pediatrics)) yayımlanan çalışmalar, ARFID'li çocukların yüzde altmışından fazlasında kaygı bozuklukları, otizm spektrum bozukluğu veya dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi eşlik eden durumların bulunduğunu bildirmektedir.

Normal Seçici Yeme ve ARFID Arasındaki Farklar

Pek çok ebeveyn çocuğunun seçici yeme davranışlarının normal mi yoksa klinik düzeyde mi olduğunu ayırt etmekte zorlanır. Bursa Nilüfer'deki kliniğimde bu ayrımı yaparken dikkat ettiğim temel kriterler şunlardır:

• **Yiyecek çeşitliliği:** Normal seçici yemede çocuk genellikle yirmi ile otuz farklı yiyeceği kabul ederken, ARFID'de bu sayı çoğunlukla onu geçmez. Bazı vakalarda çocuk yalnızca üç ile beş çeşit yiyecek tüketebilir.
• **Beslenme durumu:** Normal seçici yemede çocuğun büyüme ve gelişme eğrisi genellikle normal sınırlarda kalır. ARFID'de ise kilo kaybı, büyüme geriliği veya vitamin ve mineral eksiklikleri sıklıkla görülür.
• **Duygusal tepki yoğunluğu:** Normal seçici yemede çocuk istemediği yiyeceği nazlanarak reddeder ama genellikle yemek masasında kalabilir. ARFID'de çocuk reddedilen yiyeceklerle karşılaştığında öğürme, ağlama, panik, kaçma gibi yoğun tepkiler verebilir.
• **Sosyal etki:** Normal seçici yemede çocuk arkadaşlarıyla yemek yiyebilir ve sosyal ortamlarda beslenme genellikle sorun oluşturmaz. ARFID'de çocuk dışarıda yemek yemekten, okul yemekhanesinden veya arkadaş partilerinden kaçınabilir.
• **Süre ve seyir:** Normal seçici yeme genellikle iki ile altı yaş arasında başlar ve okul çağında kendiliğinden azalır. ARFID müdahale edilmediğinde yıllarca sürebilir ve hatta yetişkinliğe taşınabilir.
• **Ailede stres düzeyi:** Normal seçici yeme ailede hafif düzeyde kaygıya yol açarken, ARFID yemek zamanlarını hem çocuk hem aile için yoğun stres kaynağına dönüştürür.

Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry dergisinde ([JAACAP](https://www.jaacap.org/)) yayımlanan boylamsal çalışmalar, ARFID'in erken tanı ve tedavisinin uzun vadeli prognozda belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Erken müdahale hem beslenme durumunun düzeltilmesinde hem de çocuğun psikososyal işlevselliğinin korunmasında kritik öneme sahiptir.

Çocuğunuzun Beslenme Davranışları Sizi Endişelendiriyor mu?

Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) değerlendirmesi ve kanıta dayalı psikolojik tedavi hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçin. Erken müdahale çocuğunuzun sağlıklı gelişimini destekler.

[Randevu Alın](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)

ARFID Tedavisinde Kanıta Dayalı Psikolojik Yaklaşımlar

Çocuklarda ARFID tedavisinde güncel klinik kılavuzlar, psikolojik müdahaleleri tedavinin temel bileşeni olarak önermektedir. Bursa'daki kliniğimde uyguladığım temel yaklaşımlar şunlardır:

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve ARFID'e Uyarlanmış CBT-AR

[Bilişsel davranışçı terapi](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-bdt-terapisi/), ARFID tedavisinde en güçlü kanıt temeline sahip yaklaşımlardan biridir. Thomas ve Eddy'nin ([Thomas & Eddy, 2019](https://www.cambridge.org/core/books/cognitive-behavioral-therapy-for-avoidantrestrictive-food-intake-disorder/F6A27AE50E1E81F79621C1D2AF76D691)) geliştirdiği CBT-AR (Cognitive Behavioral Therapy for ARFID) modeli, bu bozukluğa özgü olarak tasarlanmış yapılandırılmış bir tedavi protokolüdür. CBT-AR dört aşamadan oluşur: psikoeğitim ve motivasyon artırma, düzenli yemek örüntüsü oluşturma, kademeli maruz bırakma yoluyla yiyecek repertuvarını genişletme ve kazanımların sürdürülmesi ile nüks önleme. Amerikan Psikoloji Birliği ([APA](https://www.apa.org/topics/psychotherapy/understanding)) BDT temelli müdahaleleri çocukluk çağı yeme bozukluklarında etkili bir tedavi yöntemi olarak onaylamaktadır.

Kademeli Maruz Bırakma ve Sistematik Duyarsızlaştırma

ARFID tedavisinin en kritik bileşenlerinden biri olan kademeli maruz bırakma, çocuğun kaçındığı yiyeceklerle güvenli ve yapılandırılmış bir ortamda aşamalı olarak karşılaşmasını içerir. Bu süreçte "yiyecek hiyerarşisi" oluşturulur ve çocuğun en az kaygı yaratan yiyeceklerden başlayarak kademeli olarak daha zorlayıcı yiyeceklere doğru ilerlemesi sağlanır. Maruz bırakma basamakları genellikle yiyeceğin masada bulunmasını tolere etme, yiyeceğe dokunma, koklama, dudaklara değdirme, küçük bir parça tatma ve porsiyon miktarını artırma şeklinde ilerler. Behaviour Research and Therapy dergisinde ([BRT](https://www.sciencedirect.com/journal/behaviour-research-and-therapy)) yayımlanan araştırmalar, kademeli maruz bırakmanın ARFID'li çocuklarda yiyecek repertuvarını anlamlı biçimde genişlettiğini ve yemeğe ilişkin kaygıyı azalttığını göstermiştir.

Duyusal Entegrasyon Yaklaşımı

Duyusal hassasiyete dayalı ARFID'de duyusal entegrasyon çalışmaları tedavinin önemli bir parçasını oluşturur. Bu yaklaşımda çocuğun duyusal işleme profili kapsamlı biçimde değerlendirilir ve duyusal uyaranlarla baş etme kapasitesi kademeli olarak geliştirilir. Yiyeceklerle oynama, mutfak aktiviteleri, yemek hazırlama sürecine katılma ve farklı dokuları keşfetme gibi baskısız aktiviteler çocuğun yiyeceklerle olumlu deneyimler yaşamasını sağlar. Occupational Therapy in Mental Health dergisinde ([OTMH](https://www.tandfonline.com/journals/womh20)) yayımlanan çalışmalar, duyusal entegrasyon müdahalelerinin duyusal hassasiyeti olan çocuklarda yeme davranışlarını olumlu yönde etkilediğini bildirmektedir.

Aile Temelli Tedavi (Family-Based Treatment)

ARFID tedavisinde ailenin rolü vazgeçilmezdir. [Aile temelli tedavi](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-aile-danismanligi/) yaklaşımında ebeveynlere çocuğun yeme davranışlarını anlama ve yönetme becerileri kazandırılır. Yemek ortamının yapılandırılması, yeme baskısının azaltılması, model olma davranışının güçlendirilmesi ve kaygı yönetimi stratejileri ailelere aktarılan temel beceriler arasındadır. Lock ve Le Grange'ın ([Lock & Le Grange](https://www.guilford.com/books/Treatment-Manual-for-Anorexia-Nervosa/Lock-Le-Grange/9781462523467)) aile temelli tedavi modeli, çocukluk çağı yeme bozukluklarında güçlü kanıt temeline sahip bir yaklaşım olarak kabul görmektedir. Journal of Family Psychology'de ([J Fam Psych](https://www.apa.org/pubs/journals/fam)) yayımlanan meta-analizler, aile katılımlı müdahalelerin çocukluk çağı yeme sorunlarında tedavi başarısını anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir.

Kaygı Yönetimi ve Duygu Düzenleme

ARFID'li çocukların büyük çoğunluğunda yemeğe ilişkin kaygı belirgin bir rol oynar. [Kaygı yönetimi](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-kaygi-tedavisi/) müdahaleleri çerçevesinde çocuğa gevşeme teknikleri, nefes egzersizleri, bilişsel yeniden yapılandırma ve duygu düzenleme becerileri öğretilir. Özellikle korkuya dayalı ARFID alt tipinde kaygı yönetimi tedavinin merkezinde yer alır. Journal of Anxiety Disorders dergisinde ([J Anxiety Disord](https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-anxiety-disorders)) yayımlanan araştırmalar, yeme bozukluğu ile kaygı bozuklukları arasındaki güçlü komorbiditeden dolayı kaygı odaklı müdahalelerin tedavi başarısını artırdığını ortaya koymuştur.

Multidisipliner Yaklaşım

ARFID tedavisinde psikolog, çocuk gastroenterolog, beslenme uzmanı ve gerektiğinde çocuk psikiyatristi arasında koordineli bir çalışma yürütülmesi altın standart olarak kabul edilmektedir. Bursa'daki kliniğimde gerekli durumlarda ilgili tıbbi uzmanlara yönlendirme yaparak çocuğun hem psikolojik hem de fiziksel sağlık ihtiyaçlarının bütüncül biçimde karşılanmasını sağlıyorum. European Eating Disorders Review dergisinde ([EEDR](https://onlinelibrary.wiley.com/journal/10990968)) yayımlanan kılavuzlar, multidisipliner tedavi yaklaşımının ARFID'de deneyimli sonuçları verdiğini vurgulamaktadır.

ARFID'li Çocuğa Sahip Ailelere Öneriler

ARFID tedavisinde ailenin tutumu ve yemek ortamının yapılandırılması tedavi başarısını doğrudan etkileyen faktörlerdir. [Aile danışmanlığı](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-aile-danismanligi/) sürecinde ailelere önerdiğim temel yaklaşımlar şunlardır:

• **Yemek masasında baskı yapmayın:** "Bir lokma daha ye", "Bitirmeden kalkma", "Herkes yiyor, sen de yiyeceksin" gibi baskıcı yaklaşımlar ARFID'li çocuğun yemek zamanına karşı duyduğu kaygıyı artırır. Araştırmalar, yeme baskısının çocuğun yiyecek kabul oranını artırmak yerine azalttığını göstermektedir.
• **Pozitif yemek ortamı oluşturun:** Yemek zamanlarını çatışma alanı olmaktan çıkarın. Aile olarak birlikte sofraya oturun, keyifli sohbetler edin ve yemeğe odaklanmak yerine birlikte geçirilen zamanın tadını çıkarın.
• **Güvenli yiyecekleri her zaman sunun:** Çocuğunuzun kabul ettiği yiyeceklerden en az birini her öğünde sofrada bulundurun. Bu yaklaşım çocuğun yemek masasında güvende hissetmesini sağlar.
• **Yeni yiyecekleri kademeli olarak tanıtın:** Yeni yiyecekleri çocuğun tabağına koymak yerine sofranın ortasına koyun. Çocuğun merak etmesini, dokunmasını ve kendi isteğiyle denemesini bekleyin. Bir yiyeceği kabul etmesi için on beş ile yirmi kez karşılaşması gerekebileceğini unutmayın.
• **Model olun:** Çocuklar ebeveynlerinin yeme davranışlarını gözlemleyerek öğrenir. Farklı yiyecekleri keyifle tükettiğinizi gösterin. "Mmm, bu gerçekten lezzetli" gibi olumlu ifadeler kullanın.
• **Çocuğunuzu mutfağa dahil edin:** Alışveriş yaparken, yemek hazırlarken ve pişirirken çocuğunuzun katılımını teşvik edin. Yiyeceklere dokunma, koklama ve keşfetme deneyimleri baskısız bir ortamda gerçekleştiğinde çocuğun yeni yiyeceklere açıklığını artırır.
• **Ödül veya ceza sistemi kullanmayın:** "Yemeğini bitirirsen tatlı var" veya "Yemezsen oyun yok" gibi yaklaşımlar kısa vadede işe yarıyor gibi görünse de uzun vadede çocuğun yemekle ilişkisini olumsuz etkiler ve içsel motivasyonu zayıflatır.
• **Profesyonel destek almaktan çekinmeyin:** ARFID bir irade sorunu değil, klinik bir durumdur. Çocuğunuzun yeme davranışları onun sosyal yaşamını, büyümesini veya aile huzurunu olumsuz etkiliyorsa profesyonel destek en doğru adımdır.

WHO'nun ([WHO](https://www.who.int/health-topics/mental-health)) çocuk ruh sağlığı raporları, aile katılımlı tedavi yaklaşımlarının çocukluk çağı yeme bozukluklarında tedavi uyumunu ve başarı oranlarını anlamlı biçimde artırdığını bildirmektedir.

ARFID Tedavisinde Süreç ve Beklentiler

Bursa Nilüfer'deki kliniğimde çocuklarla yürüttüğüm ARFID tedavi süreci, bireysel ihtiyaçlara göre şekillenen sistematik bir programdır. Tedavi genellikle dört aşamada ilerler:

Kapsamlı Değerlendirme (1-3 Seans): Çocuk ve aileyle yapılan klinik görüşmeler, yeme öyküsü, duyusal profil değerlendirmesi, beslenme durumu, gelişim öyküsü, eşlik eden psikolojik durumlar ve aile dinamikleri bu aşamada kapsamlı biçimde ele alınır. Gerektiğinde tıbbi değerlendirme için çocuk gastroenteroloji uzmanına yönlendirme yapılır. Standardize yeme davranışı ölçekleri ve duyusal işleme envanterleri kullanılır.

Psikoeğitim ve Tedavi Planı (2-3 Seans): Aileye ARFID'in doğası, nedenleri ve tedavi süreci hakkında kapsamlı bilgilendirme yapılır. Çocuğa yaşına uygun biçimde yeme kaygısı ve duyusal hassasiyetler hakkında psikoeğitim verilir. Birlikte tedavi hedefleri belirlenir ve CBT-AR temelli bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur. Yiyecek hiyerarşisi hazırlanır.

Aktif Müdahale (12-24 Seans): Kademeli maruz bırakma, duyusal entegrasyon çalışmaları, kaygı yönetimi, bilişsel yeniden yapılandırma ve aile koçluğunun yoğun biçimde uygulandığı aşamadır. Bu süreçte çocuğun yiyecek repertuvarı sistematik olarak genişletilir, yemeğe ilişkin kaygı ve korkular azaltılır, düzenli yemek örüntüsü oluşturulur ve ailenin yönetim becerileri güçlendirilir. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology'de ([JCCAP](https://www.tandfonline.com/journals/hcap20)) yayımlanan çalışmalar, yapılandırılmış müdahalelerin ARFID'li çocuklarda yiyecek çeşitliliğini ve yemek kalitesini anlamlı biçimde artırdığını raporlamıştır.

Sonlandırma ve İzlem (2-3 Seans): Kazanılan becerilerin pekiştirilmesi, olası gerileme dönemlerine karşı hazırlık ve uzun vadeli izlem planının oluşturulması bu aşamada gerçekleşir. ARFID'in kronik bir seyir gösterebilmesi nedeniyle ailelere uzun vadeli stratejiler aktarılır ve düzenli kontrol seansları planlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

ARFID (Seçici Yeme Bozukluğu) nedir ve normal seçici yemeden farkı nedir?

ARFID, DSM-5'te tanımlanan klinik bir yeme bozukluğudur. Normal seçici yemeden farklı olarak ARFID'de çocuğun yiyecek çeşitliliği aşırı derecede kısıtlıdır ve bu durum beslenme yetersizliğine, büyüme geriliğine veya psikososyal işlevsellikte ciddi bozulmaya yol açar. ARFID'de beden imgesi kaygısı bulunmaz; temelinde duyusal hassasiyetler, korkular veya yemeğe karşı genel ilgisizlik yatar. [Profesyonel değerlendirme](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuk-psikologu/), çocuğunuzun durumunu anlamanıza yardımcı olur.

ARFID tedavisi ne kadar sürer ve nasıl uygulanır?

ARFID tedavisi çocuğun yaşına ve belirtilerin şiddetine bağlı olarak on altı ile otuz iki hafta arasında planlanır. CBT-AR, kademeli maruz bırakma, duyusal entegrasyon ve aile temelli müdahaleler tedavinin temel bileşenlerini oluşturur. Tedavide çocuğun yiyecek repertuvarının kademeli olarak genişletilmesi ve yemeğe ilişkin kaygının azaltılması hedeflenir.

Çocuğumun seçici yemesi ARFID mi yoksa normal bir dönem mi?

Çocuğunuz yalnızca beş ile on çeşit yiyeceği kabul ediyorsa, yeni yiyecekleri denemekten şiddetle kaçınıyorsa, öğürme ya da kusma tepkisi veriyorsa, büyüme eğrisinde gerilik varsa ve bu durum altı aydan uzun süredir devam ediyorsa profesyonel değerlendirme önerilir. Normal seçici yeme genellikle çocuğun sağlık durumunu olumsuz etkilemez ve zamanla düzelir.

Bursa'da çocuklarda ARFID tedavisi için nereden yardım alabilirim?

Bursa Nilüfer'de Psikolog Duygu Dervişoğlu, çocuklarda ARFID değerlendirmesi ve tedavisi hizmeti sunmaktadır. CBT-AR, kademeli maruz bırakma, duyusal entegrasyon ve aile temelli müdahaleler çerçevesinde kanıta dayalı tedavi uygulanmaktadır. Randevu için [iletişim sayfamızı](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/) ziyaret edebilirsiniz.

İlgili İçerikler

• [Bursa Çocuk Psikoloğu Hizmetleri](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-cocuk-psikologu/)
• [Bursa Ergen Terapisi Hizmetleri](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-ergen-terapisi/)
• [Bursa Aile Danışmanlığı](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-aile-danismanligi/)
• [Bursa BDT (Bilişsel Davranışçı Terapi) Hizmetleri](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-bdt-terapisi/)
• [Bursa Kaygı Tedavisi](https://pskduygudervisoglu.com.tr/bursa-kaygi-tedavisi/)
• [İletişim ve Randevu](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)

Çocuğunuzun Sağlıklı Beslenmesi İçin Yanınızdayız

Bursa Nilüfer'de Psikolog Duygu Dervişoğlu ile çocuğunuzun seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi için randevu oluşturun. Kanıta dayalı yöntemlerle çocuğunuzun yemekle sağlıklı bir ilişki kurmasını destekleyelim.

[Randevu Alın](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)

Kaynaklar

1. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5). Arlington, VA: APA Publishing.

2. Thomas, J. J., Lawson, E. A., Micali, N., Misra, M., Deckersbach, T., & Eddy, K. T. (2017). Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder: A three-dimensional model of neurobiology. Current Psychiatry Reports, 19(8), 54.

3. Thomas, J. J. & Eddy, K. T. (2019). Cognitive-Behavioral Therapy for Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder: Children, Adolescents, and Adults. Cambridge University Press.

4. Norris, M. L., Spettigue, W. J., & Katzman, D. K. (2016). Update on eating disorders: current perspectives on ARFID. Journal of Eating Disorders, 4(1), 12. [jeatdisord.biomedcentral.com](https://jeatdisord.biomedcentral.com/)

5. Fisher, M. M., Rosen, D. S., Ornstein, R. M., et al. (2014). Characteristics of ARFID in children and adolescents. Journal of Adolescent Health, 55(1), 49-52.

6. Lock, J. & Le Grange, D. (2013). Treatment Manual for Anorexia Nervosa: A Family-Based Approach. New York: Guilford Press.

7. American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP). Eating Disorders in Children. [aacap.org](https://www.aacap.org)

8. World Health Organization (WHO). Child Nutrition and Mental Health. [who.int](https://www.who.int)

9. Türk Psikologlar Derneği. Çocuk Ruh Sağlığı Kaynakları. [psikolog.org.tr](https://www.psikolog.org.tr)

10. Türk Psikiyatri Derneği. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Kılavuzları. [psikiyatri.org.tr](https://www.psikiyatri.org.tr)

11. Zucker, N. L., et al. (2015). Psychological and psychosocial impairment in preschoolers with selective eating. Pediatrics, 136(3), e582-e590. [pediatrics.aappublications.org](https://publications.aap.org/pediatrics)

<!– WORDPRESS –>

Yoast SEO Ayarları

SEO Başlığı: Çocuğunuz Seçici mi Yiyor? ARFID Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Meta Açıklama: Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) tedavisi. CBT-AR, kademeli maruz bırakma ve aile temelli müdahalelerle kanıta dayalı terapi.

Odak Anahtar Kelime: bursa çocuklarda seçici yeme bozukluğu ARFID

Slug: bursa-cocuklarda-secici-yeme-bozuklugu-arfid

Kategori: Çocuk Psikolojisi

Etiketler: ARFID, Seçici Yeme Bozukluğu, Çocuk Psikolojisi, Yeme Bozukluğu, CBT-AR, Aile Danışmanlığı, Bursa, Duyusal Hassasiyet

Çocuğunuz Seçici mi Yiyor? ARFID Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Merhaba sevgili anne babalar! Bugün sizinle çocukluk döneminin en sık karşılaşılan ama en çok yanlış anlaşılan konularından birini ele alacağız: Seçici yeme ve ARFID. Bursa'da çocuklarda yeme sorunları konusunda destek sunarken ailelerden en sık duyduğum cümle şu: "Çocuğumuz hiçbir şey yemiyor. Yalnızca makarna, ekmek ve birkaç çeşit kraker yiyor. Biz de artık ne yapacağımızı bilemiyoruz." Ardından genellikle çaresizce ekliyorlar: "Herkes 'büyüyünce geçer' diyor ama geçmiyor. Aksine daha da kötüleşiyor." Eğer siz de benzer bir tablo yaşıyorsanız, bu yazıyı mutlaka sonuna kadar okumanızı öneririm.

Hemen şunu söyleyeyim: Çocuklarda seçici yeme çok yaygındır ve pek çok durumda gelişimsel bir evredir, zamanla geçer. Ancak bazı çocuklarda bu durum normalin çok ötesine geçer ve ARFID olarak bilinen klinik bir yeme bozukluğuna dönüşür. İkisi arasındaki farkı anlamak, doğru zamanda doğru adımı atmanız için çok önemlidir.

ARFID Tam Olarak Ne Demek?

ARFID, İngilizce adıyla "Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder", Türkçeye "Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu" olarak çevrilmektedir. Psikiyatri dünyasının referans kitabı olan DSM-5'te 2013 yılında resmi bir tanı olarak yerini almıştır. Peki anoreksia nervoza veya bulimia nervozadan ne farkı var? En temel fark şu: ARFID'de beden imgesi kaygısı yoktur. Yani çocuğunuz kilo almaktan veya şişmanlamaktan korktuğu için yemek yemiyor değil. ARFID'in temelinde üç ana neden yatar:

• **Duyusal hassasiyet:** Çocuk yiyeceklerin dokusuna, kokusuna, rengine veya tadına karşı aşırı duyarlıdır. Örneğin yumuşak dokuları hiç tolere edemez veya yalnızca çıtır yiyecekler yiyebilir. Bazı çocuklar belirli renklerdeki yiyecekleri kesinlikle reddeder.
• **Korku ve olumsuz deneyimler:** Çocuk geçmişte boğulma, kusma veya şiddetli bir karın ağrısı yaşamıştır ve bu deneyim belirli yiyecek gruplarına veya genel olarak yemeğe karşı yoğun bir korku oluşturmuştur.
• **Yemeğe karşı genel ilgisizlik:** Çocuk açlık hissini zor tanır, yemek zamanına ilgi duymaz, çok az miktarda yer ve çabuk doyduğunu söyler. Yemek onun için bir keyif değil, zorunluluktur ve hatta bu zorunluluğu bile hissetmez.

Bu üç nedenden biri veya birkaçı bir araya geldiğinde ve çocuğun beslenme durumu, büyümesi veya sosyal yaşamı olumsuz etkilendiğinde ARFID tanısı gündeme gelir.

"Büyüyünce Geçer" Efsanesi

Bunu sık duyarsınız. Hatta bazen sağlık profesyonellerinden bile duyabilirsiniz. Ve evet, normal gelişimsel seçici yemede bu genellikle doğrudur. İki ile altı yaş arasında pek çok çocuk yeni yiyeceklere karşı ihtiyatlıdır. Bu evrimsel olarak anlamlıdır: Atalarımız için bilinmeyen yiyeceklerden kaçınmak hayatta kalma stratejisiydi. Ancak ARFID farklıdır. ARFID müdahale edilmediğinde kendiliğinden geçmez. Aksine zamanla kötüleşebilir ve yetişkinliğe taşınabilir. Peki normal seçici yeme ile ARFID arasındaki farkı nasıl anlarsınız?

• **Yiyecek sayısı:** Normal seçici yemede çocuk genellikle yirmi ile otuz çeşit yiyeceği kabul eder. ARFID'de bu sayı genellikle onun altındadır, bazen üç ile beş yiyeceğe kadar düşer.
• **Büyüme eğrisi:** Normal seçici yemede büyüme genellikle normaldir. ARFID'de kilo kaybı, büyüme geriliği veya vitamin eksiklikleri görülebilir.
• **Tepki yoğunluğu:** Normal seçici yemede çocuk istemediği yiyeceği nazlanarak reddeder. ARFID'de öğürme, ağlama, panik ve hatta kusma tepkileri olabilir.
• **Sosyal etki:** Normal seçici yemede çocuk dışarıda yemek yiyebilir. ARFID'de okul yemekhanesi, doğum günü partileri ve restoran gibi ortamlar büyük sorun olur.
• **Süre:** Normal seçici yeme okul çağında azalır. ARFID yıllarca devam eder.

Ailece Neler Yapabilirsiniz?

ARFID tedavisinde ailenin tutumu inanılmaz belirleyicidir. İşte benim ailelerden ricalarım:

• **Yemek masasında baskı yapmayın:** "Bir lokma daha ye!", "Bitirmeden kalkmak yok!" gibi cümleler ARFID'li çocuğun kaygısını artırır. Araştırmalar tutarlı biçimde göstermektedir ki yeme baskısı çocuğun yeni yiyecekleri kabul etme olasılığını azaltır, artırmaz. Evet, tam tersi etki yapar.
• **Güvenli yiyecekleri daima sunun:** Her öğünde çocuğunuzun kabul ettiği en az bir yiyeceği sofrada bulundurun. Bu, çocuğun yemek masasında güvende hissetmesini sağlar. Eğer sofrada hiçbir şey yiyemeyeceğini bilirse masaya bile oturmak istemez.
• **Yeni yiyecekleri baskısız tanıtın:** Yeni yiyeceği direkt çocuğun tabağına koymayın. Sofranın ortasına koyun. "İstersen dene, istemezsen sorun yok" mesajını verin. Bir yiyeceği kabul etmesi için on beş ile yirmi kez görmesi gerekebilir. Sabır şart.
• **Mutfağa dahil edin:** Alışveriş yaparken meyve sebze seçtirin, yemek hazırlarken karıştırma, doğrama gibi basit görevler verin. Yiyeceklerle baskısız ortamda temas etmek, kabul sürecini hızlandırır.
• **Model olun:** "Mmm, bu brokoli gerçekten nefis olmuş!" gibi samimi ifadeler kullanın. Çocuklar ebeveynlerini gözlemleyerek öğrenir. Siz farklı yiyecekler yedikçe çocuğunuz da merak edecektir.
• **Ödül veya ceza kullanmayın:** "Yemeğini bitirirsen tablet serbest" gibi ödül sistemleri kısa vadede işe yarar gibi görünse de uzun vadede çocuğun yemekle ilişkisini bozar. Yemek bir ödül aracı veya ceza konusu olmamalıdır.
• **Karşılaştırma yapmayın:** "Kardeşin her şeyi yiyor" veya "Diğer çocuklar böyle yapmıyor" gibi cümleler çocuğun utanç ve yetersizlik hissetmesine neden olur. Her çocuğun duyusal deneyimi farklıdır.
• **Profesyonel desteğe açık olun:** ARFID bir inatçılık veya nazlanma sorunu değildir. Klinik bir durumdur. Yardım istemek güçsüzlük değil, sorumlu ebeveynliktir.

Tedavi Süreci Nasıl İlerliyor?

Kliniğimde ARFID tedavisi genellikle on altı ile otuz iki hafta arasında sürer. İlk adım kapsamlı bir değerlendirmedir. Çocuğun yeme öyküsü, duyusal profili, beslenme durumu, eşlik eden psikolojik durumlar ve aile dinamikleri detaylı biçimde incelenir. Gerektiğinde çocuk gastroenteroloji ve beslenme uzmanlarıyla iş birliği yapılır.

Ardından bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur. Bu plan genellikle şu bileşenleri içerir:

• **Psikoeğitim:** Aileye ARFID'in ne olduğunun, neden oluştuğunun ve tedavi sürecinin nasıl işleyeceğinin anlatılması. "Çocuğum bilerek yapmıyor, bu bir klinik durum" farkındalığının oluşturulması.
• **Yiyecek hiyerarşisi:** Çocuğun kabul ettiği yiyeceklerden başlayarak en az kaygı yaratan yeni yiyeceklere doğru kademeli bir plan oluşturulması.
• **Kademeli maruz bırakma:** Yeni yiyeceklerle aşamalı temas: görmek, dokunmak, koklamak, dudağa değdirmek, küçük bir parça tatmak. Her adım çocuğun hazır olduğunda atılır, zorlanmaz.
• **Kaygı yönetimi:** Yemek zamanındaki kaygıyı azaltmak için gevşeme teknikleri, nefes egzersizleri ve bilişsel stratejiler.
• **Duyusal çalışmalar:** Farklı dokular, kokular ve tatlarla baskısız ortamda oynama ve keşfetme aktiviteleri.
• **Aile koçluğu:** Ebeveynlere yemek ortamını nasıl yapılandıracakları, baskıyı nasıl azaltacakları ve model olma becerilerini nasıl geliştirecekleri öğretilir.

Tedavide en önemli ilke şudur: Çocuğun temposuna saygı göstermek. ARFID tedavisi bir sprint değil, maratondur. Küçük adımlar büyük dönüşümler yaratır. "Bugün brokoliye dokunabildi" cümlesi, ARFID tedavisinde kutlamaya değer bir zaferdir.

Eşlik Eden Durumlar ve Komorbidite

ARFID nadiren tek başına gelir. Araştırmalar ARFID'li çocukların önemli bir bölümünde eşlik eden psikolojik durumlar olduğunu göstermektedir. En sık eşlik eden durumlar arasında kaygı bozuklukları (özellikle özgül fobiler ve yaygın kaygı bozukluğu), otizm spektrum bozukluğu (OSB), dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve duyusal işleme güçlükleri yer almaktadır. Bu nedenle ARFID tedavisinde eşlik eden durumların da kapsamlı biçimde değerlendirilmesi ve tedavi planına dahil edilmesi çok önemlidir.

ARFID ve Sosyal Yaşam

ARFID'in çocuklar üzerindeki etkisi yalnızca beslenmeyle sınırlı değildir. Sosyal yaşam üzerinde de ciddi sonuçları vardır. Okul yemekhanesinde yemek yiyememek, arkadaş doğum günü partilerinde pasta yiyememek, aile ziyaretlerinde sofraya oturamamak ya da tatilde restoranda hiçbir şey sipariş edememek çocuğun sosyal izolasyonuna ve utanç duygusuna yol açabilir. "Neden hiçbir şey yemiyorsun?" sorusu çocuğu derinden yaralar.

Tedavi sürecinde bu sosyal boyutu da ele alıyoruz. Çocuğun sosyal ortamlarda kendini güvende hissetmesi için stratejiler geliştiriyoruz. Okul iş birliği yapıyoruz. Ve en önemlisi çocuğa şu mesajı veriyoruz: "Farklı yemek yiyor olman seni farklı bir insan yapmaz. Senin değerin yediğin yemeklerle ölçülmez."

Ne Zaman Profesyonel Yardım Almalısınız?

Aşağıdaki durumlardan herhangi birini gözlemliyorsanız profesyonel destek almanızı öneririm:

• Çocuğunuz on veya daha az çeşit yiyecek kabul ediyorsa
• Yeni yiyecekleri denemekten şiddetle kaçınıyor ve öğürme, ağlama tepkileri veriyorsa
• Büyüme ve gelişme eğrisinde gerilik gözleniyorsa
• Vitamin veya mineral eksiklikleri tespit edildiyse
• Yemek zamanları sürekli bir stres ve çatışma kaynağı haline geldiyse
• Çocuğunuz sosyal ortamlarda yemek yiyemediği için kaçınma davranışı sergiliyorsa
• Yeme sorunu altı aydan uzun süredir devam ediyorsa
• Çocuğunuz yemek yemekle ilgili yoğun kaygı veya korku yaşıyorsa

Unutmayın, ARFID inatçılık veya nazlanma değildir. Çocuğunuz "istemiyor" değil, "yapamıyor" olabilir. Ve doğru profesyonel destekle bu durum tedavi edilebilir. Erken müdahale hem çocuğunuzun sağlığını korur hem de aile huzurunu yeniden inşa eder.

Çocuğunuzun Beslenme Düzeni İçin İlk Adımı Atın

Bursa'da çocuklarda seçici yeme bozukluğu (ARFID) değerlendirmesi ve tedavisi hakkında bilgi almak ve randevu oluşturmak için bizimle iletişime geçin.

[Randevu ve Bilgi İçin Tıklayın](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)

Kaynaklar

1. American Psychiatric Association (2013). DSM-5. Arlington, VA: APA Publishing.

2. Thomas, J. J. et al. (2017). ARFID: A three-dimensional model. Current Psychiatry Reports, 19(8), 54.

3. Thomas, J. J. & Eddy, K. T. (2019). CBT for ARFID. Cambridge University Press.

4. Norris, M. L. et al. (2016). Update on ARFID. Journal of Eating Disorders, 4(1), 12.

5. Fisher, M. M. et al. (2014). ARFID in children. J Adolescent Health, 55(1), 49-52.

6. Lock, J. & Le Grange, D. (2013). Family-Based Treatment Manual. Guilford Press.

7. AACAP. Eating Disorders in Children. aacap.org

8. WHO. Child Nutrition and Mental Health. who.int

9. Türk Psikologlar Derneği. psikolog.org.tr

10. Türk Psikiyatri Derneği. psikiyatri.org.tr

<!– MEDIUM –>

ARFID: Secici Yemenin Otesinde Bir Yeme Bozuklugu

"Secici Yiyor" Demek Yeterli mi?

Her cocugun sevmedigi yiyecekler vardir. Brokoli sevmeyen, ispanagi reddeden cocuklar oldukca yaygindir. Ancak bazi cocuklarda durum secici yemenin cok otesine gecer: Yalnizca 5-10 cesit yiyecek tuketir, yeni yiyecek denemekten siddetle kacinir, bazi yiyeceklerin kokusu veya dokusu onda oguürme refleksi tetikler.

Bu tablo ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder – Kacingan/Kisitlayici Yiyecek Alimi Bozuklugu) olabilir.

ARFID Nedir?

ARFID, DSM-5'te 2013 yilinda tanimlanan bir yeme bozuklugudur. Anoreksiya nervoza veya bulimiya nervozadan temel farki, beden imaji ile iliskili olmamamasidir. Yani ARFID'li cocuk kilo alma korkusuyla degil, baska nedenlerle yeme davranisini kisitlar.

ARFID'in uc temel alt tipi vardir:

Duyusal Hassasiyet Tipi: Yiyeceklerin dokusu, kokusu, rengi veya tadi nedeniyle reddedilir. Ornegin, yumusak dokulu yiyecekleri yiyemez veya belirli renkteki yiyeceklere dokunmaz.

Bogulma/Kusma Korkusu Tipi: Gecmiste yasanan bir bogulma veya kusma deneyiminden sonra, benzer yiyeceklerden veya genel olarak yemekten korkmaya baslar.

Ilgisizlik Tipi: Cocugun yemeye karsi genel bir ilgisizligi vardir. Ac oldugunu fark etmez, yemeyi unutur veya cok az miktarda yer.

ARFID'in Cocuk Uzerindeki Etkileri

ARFID'in sonuclari ciddi olabilir:

• **Fiziksel:** Buyume geriligi, kilo kaybi, vitamin ve mineral eksiklikleri, bagirsak sorunlari
• **Sosyal:** Arkadaslarla yemek yiyememe, okul yemekhanesinden kacinma, dogum gunu partilerine gitmek istememe
• **Duygusal:** Utanc, kaygi, dusuk ozguven, aile ici gerginlik
• **Akademik:** Yetersiz beslenme nedeniyle dikkat ve konsantrasyon sorunlari

Tedavi Yaklasimlar

ARFID tedavisi multidisipliner bir ekip calismasi gerektirir:

Kademeli Maruz Birakma: Cocuk, yeni yiyeceklerle kademeli olarak tanistirilir. Once gorme, sonra dokunma, koklama ve en son tatma asamalari izlenir.

Duyusal Desensitizasyon: Yiyeceklerin duyusal ozelliklerine karsi hassasiyeti azaltmak icin yapilandirilmis calismalar yapilir.

BDT: Yemeyle ilgili olumsuz dusunceler ve korkular ele alinir. Ozellikle bogulma/kusma korkusu tipinde etkilidir.

Aile Temelli Yaklasim: Aileye yemek ortamini nasil yapilandiracagi, baski uygulamadan nasil destekleyici olabilecegi ogretilir.

Beslenme Danismanligi: Diyetisyen is birligi ile yetersiz beslenmenin giderilmesi hedeflenir.

Ailelere Oneriler

• **Yemeye zorlamayin.** Baski ARFID'i agrlastirir. Sofra baskisi yerine olumlu deneyimler yaratinn.
• **Kucuk adimlari kutlayin.** Yeni bir yiyecege dokunmak bile bir ilerlemedir.
• **Yemek zamanlarini catiisma zamanina cevirmeyin.** Sakin ve destekleyici bir sofra ortami olusturun.
• **Model olun.** Siz de cesitli yiyecekler yiyin ve bundan keyif aldiginizi gosterin.
• **Sabirli olun.** ARFID tedavisi zaman alir; ancak dogru yaklasimla onemli ilerlemeler kaydedilir.

Psikolog Duygu Dervisoglu | Bursa

Cocuk Psikolojisi Uzmani

www.pskduygudervisoglu.com

<!– LINKEDIN –>

Cocugunuz Sadece Bazi Yiyecekleri mi Yiyor? ARFID Olabilir.

"Sadece makarna yiyor", "Yesil hicbir seye dokunmuyor", "Yeni yiyecek denemeyi reddediyor."

Bu cumleler secici yeme davranisinin otesine gectiginde, ARFID (Kacingan/Kisitlayici Yiyecek Alimi Bozuklugu) soz konusu olabilir. DSM-5'te tanimlanan ARFID, klasik anoreksiya veya bulimiyadan farkli olarak beden imaji ile ilgili degil, yiyeceklerin duyusal ozellikleri, yeme korkusu veya yemeye ilgisizlikle iliskilidir.

ARFID'in cocuklar uzerindeki etkileri:

• Beslenme yetersizligi ve buyume geriligi
• Sosyal izolasyon (arkadaslarla yemek yiyememe)
• Aile ici catismalar
• Akademik performans dususu
• Anksiyete ve duygusal zorluklar

Klinigimde ARFID tedavisinde kademeli maruz birakma, duyusal desensitizasyon ve aile temelli yaklasimlar kullaniyorum. Tedavinin amaci cocugu yemeye zorlamak degil, yeni yiyeceklerle guvenli bir iliski kurmasini saglamaktir.

Cocugunuzun yeme davranisi sizi endselendiriyorsa, profesyonel degerlendirme onemli bir ilk adimdir.

Psikolog Duygu Dervisoglu

Cocuk Psikolojisi | Bursa

www.pskduygudervisoglu.com

#ARFID #SeciciYeme #CocukPsikolojisi #BursaPsikolog #YemeBozuklugu #CocukBeslenme #PsikolojikDestek #Bursa #CocukTerapisi #CocukSagligi

#ARFID

#SeciciYeme

#CocukPsikolojisi

#BursaPsikolog

#YemeBozuklugu

#CocukBeslenme

#PsikolojikDestek

#Bursa

#CocukTerapisi

#CocukSagligi

<!– TWEETS –>

1. 1/10 Çocuğunuz yalnızca 3-5 çeşit yiyecek mi kabul ediyor?

Yeni tatlardan şiddetle mi kaçınıyor?

Bu "nazlanma" değil, ARFID olabilir.

ARFID: Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu

DSM-5'te resmi bir tanı.

Gelin konuşalım.

#ARFID #SeçiciYeme #ÇocukPsikolojisi

2. 2/10 ARFID'in 3 alt tipi:

1. Duyusal hassasiyet: Doku, koku, renk, tat aşırı rahatsız eder

2. Korku temelli: Boğulma/kusma korkusu yemeği engelliyor

3. Düşük ilgi: Açlık hissi zayıf, yemeğe genel ilgisizlik

Çocuğunuz hangisine uyuyor?

3. 3/10 Normal seçici yeme vs. ARFID:

Normal: 20-30 çeşit yiyecek kabul eder

ARFID: 10'dan az, bazen 3-5 çeşit

Normal: Büyüme normaldir

ARFID: Kilo kaybı/büyüme geriliği olabilir

Normal: Zamanla geçer

ARFID: Müdahale olmadan GEÇMEZ

Farkı bilin!

4. 4/10 ARFID anoreksiadan farklıdır!

Anoreksia: Beden imgesi kaygısı, kilo alma korkusu

ARFID: Beden imgesi kaygısı YOK

Temelinde:

• Duyusal hassasiyet
• Boğulma/kusma korkusu
• Yemeğe karşı genel ilgisizlik var

Bu ayrım tedaviyi belirler.

5. 5/10 Yemek masasında YAPMAYIN:

• "Bir lokma daha ye!" (baskı kaygıyı artırır)
• "Bitirmeden kalkma!" (yemek cezaya döner)
• "Herkes yiyor, sen niye yemiyorsun?" (utanç yaratır)
• "Yemezsen tatlı yok" (ödül sistemi içsel motivasyonu bozar)

Araştırmalar net: Baskı ters etki yapar

6. 6/10 Bunun yerine YAPIN:

• Her öğünde güvenli yiyecek sunun
• Yeniyi tabağa değil, sofranın ortasına koyun
• Model olun: "Mmm, bu lezzetli!"
• Mutfağa dahil edin
• Sabırlı olun: Bir yiyeceği kabul etmek 15-20 temas gerektirebilir

"İstersen dene, istemezsen sorun yok."

7. 7/10 ARFID tedavisinde ne yapılır?

• CBT-AR: ARFID'e özel bilişsel davranışçı terapi
• Kademeli maruz bırakma: Görmek > dokunmak > koklamak > tatmak
• Duyusal entegrasyon: Dokuları keşfetme
• Aile koçluğu: Yemek ortamını yeniden yapılandırma

Kanıta dayalı yaklaşımlar etkili!

8. 8/10 ARFID yalnız gelmez!

Sık eşlik eden durumlar:

• Kaygı bozuklukları (%40-70)
• Otizm spektrum bozukluğu
• DEHB
• OKB
• Duyusal işleme güçlükleri

Kapsamlı değerlendirme şart!

Yalnızca yeme davranışına odaklanmak yetmez.

9. 9/10 ARFID'in sosyal etkisi:

• Okul yemekhanesinde yiyememe
• Doğum günü partilerine gidememe
• Restoranda sipariş verememe
• "Neden yemiyorsun?" sorusuyla sürekli yüzleşme

Çocuk utanıyor, izole oluyor.

Tedavi sadece beslenme değil, sosyal yaşam için de kritik.

10. 10/10 ARFID inatçılık veya nazlanma DEĞİLDİR. Klinik bir durumdur ve tedavi edilebilir. Çocuğunuz "istemiyor" değil, "yapamıyor" olabilir. Erken müdahale hayat kurtarır. Bursa Nilüfer'de çocuklara ARFID tedavisi sunuyorum. pskduygudervisoglu.com.tr #ARFID #BursaNilüfer…