# Psikolog Duygu Dervisoglu
Site Icerigi
~1600 kelime
## Bursa’da Hipokondriyazis (Hastalik Kaygisi) Icin Psikolojik Destek
Hipokondriyazis, bireyin ciddi bir hastaligi olduguna veya olacagina dair yogun ve surekli bir kaygi yasamasiyla karakterize edilen kronik bir psikolojik bozukluktur. Halk arasinda “hastalik hastasi” ya da “hastalik hastaligi” olarak bilinen bu durum, aslinda klinik acidan onemli ve tedavi edilebilir bir saglik sorunudur. **DSM-5** tanisal siniflandirma sisteminde “Hastalik Kaygisi Bozuklugu” (Illness Anxiety Disorder) olarak yeniden adlandirilan hipokondriyazis, bedensel belirti bozukluklari kategorisinde yer almaktadir. Epidemiyolojik arastirmalar, hastalik kaygisi bozuklugunun genel populasyondaki prevalansinin **%1.3-10** arasinda degistigini ortaya koymaktadir (Tyrer ve ark., 2011; WHO, 2019). Bu makale, hipokondriyazisin klinik tanimini, DSM-5 tani kriterlerini, etiyolojik faktorlerini ve **Bilissel Davranisci Terapi (BDT)** merkezli kanita dayali tedavi yaklasimlarini ele almaktadir.
## Hipokondriyazis Nedir? Klinik Tanim ve DSM-5 Siniflamasi
Hipokondriyazis, DSM-5’te kokllu bir degisiklige ugramistir. Onceki DSM-IV’te “hipokondriyazis” olarak bilinen bu tani, DSM-5’te iki ayri kategori altinda yeniden kavramsallastirilmistir: **Hastalik Kaygisi Bozuklugu** (bedensel belirtilerin minimal oldugu veya hic olmadigi durumlar) ve **Bedensel Belirti Bozuklugu** (belirgin bedensel belirtilerin eslik ettigi durumlar). Bu ayrim, klinik tablonun heterojen dogasini daha iyi yansitmaktadir (APA, 2013). Hastalik kaygisi bozuklugunda kisi, ciddi bir hastaligi olduguna dair guclu bir inanca sahiptir; ancak tibbi degerlendirme bu inanci desteklememektedir.
#### DSM-5 Hastalik Kaygisi Bozuklugu Tani Kriterleri
1. **A.** Ciddi bir hastaligi olma veya hastalanma ile asiri ugras (preoccupation) vardir.
2. **B.** Bedensel belirtiler yoktur veya varsa bile hafif siddettedir. Baska bir tibbi durum mevcutsa veya tibbi durum gelisme riski yuksekse (ornegin guclu aile oykusu), ugras acikca asiri veya orantisizdir.
3. **C.** Saglikla ilgili yuksek duzeyde anksiyete vardir ve kisi saglik durumuyla ilgili kolayca alarma gecer.
4. **D.** Kisi asiri saglikla ilgili davranislar sergiler (ornegin bedenini tekrar tekrar hastalik belirtileri acisindan kontrol etme) veya uygunsuz kacinma davranisi gosterir (ornegin hastane randevularindan ve hastanelerden kacinma).
5. **E.** Hastalikla ugras en az 6 aydir vardir, ancak korkulan spesifik hastalik bu sure icinde degisebilir.
6. **F.** Hastalikla ilgili ugras baska bir ruhsal bozuklukla daha iyi aciklanamaz.
Hipokondriyazis yalnizca “evhamli olmak” degildir. Surekli saglik kaygisi, kisinin sosyal iliskilerini, is yasamini ve gunluk islevselligini ciddi olcude kisitlar. Bazi bireyler her gun saatlerini internette hastalik arastirarak gecirirken, bazilari saglik kuruluslarindan tamamen kacinabilir. Toplumsal algiinin aksine hipokondriyazis, tedavi edilebilir bir [anksiyete tablosu](/bursa-mukemmeliyetcilik-anksiyete-iliskisi-psikolog/) olup kisinin iradesizliginden veya abarticiilgindan kaynaklanmaz.
## Hipokondriyazisin Etiyolojisi: Neden Gelisir?
Hipokondriyazisin gelisiminde **biyolojik, psikolojik ve cevresel faktorlerin etkilesimi** soz konusudur. Guncel arastirmalar, bozuklugun coklu etiyolojik bir modele sahip oldugunu desteklemektedir.
### Biyolojik Faktorler
– **Genetik yatkinlik:** Aile calismalari, birinci derece akrabalarda anksiyete bozuklugu veya saglik kaygisi oykusu olan bireylerde hipokondriyazis riskinin arttigini gostermektedir (Taylor ve Asmundson, 2004).
– **Norobiyolojik duyarlilik:** Introseptif farkindalik (bedensel duyumlara karsi asiri hassasiyet) ve amigdala aktivitesindeki artis, saglik kaygisiyla iliskilendirilmistir.
– **Serotonerjik sistem:** Serotonin norotransmitter sistemindeki isleyis bozukluklari, hastalik kaygisinin surdurulumesinde rol oynayabilir.
### Psikolojik Faktorler
– **Bilissel carpitmalar:** Normal bedensel duyumlari ciddi hastalik belirtisi olarak yorumlama egilimi (felaketlestirme) hipokondriyazis icin temel bir risk faktorudur (Salkovskis ve Warwick, 2001).
– **Anksiyete duyarliligi:** Bedensel duyumlara karsi asiri dikkatli olma ve bu duyumlari tehlikeli olarak [obsesif bir sekilde degerlendirme](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/) egilimi bozuklugu besler.
– **Guvenlik arayisi davranislari:** Surekli doktor ziyaretleri, internet arastirmasi (siberkondri), bedensel kontrol ve yakinlardan guvenlik isteme bozuklugu suruduren faktorlerdir.
### Cevresel ve Tetikleyici Faktorler
– Cocukluk doneminde ciddi hastalik deneyimi veya hastane yatisi
– Aile bireylerinde kronik hastalik veya olum yasanmasi
– Medya ve internet uzerinden saglik bilgilerine asiri maruz kalma
– [Travmatik deneyimler](/bursa-deprem-sonrasi-travma-tssb-cocuklarda-destek/) ve stresli yasam olaylari
– Ailede saglik kaygisinin modellenmesi (ogrenilmis kaygili tutum)
## Hipokondriyazis ve Siberkondri Iliskisi
Gunumuzde internet ve sosyal medya, hastalik kaygisini besleyen onemli bir faktor haline gelmistir. **Siberkondri**, internette asiri saglik arastirmasi yaparak kayginin artmasi anlamina gelmektedir. Arastirmalar, saglik kaygisi olan bireylerin **%75’inin** duzenli olarak internette hastalik arastirmasi yaptigini ve bu aramanin kaygiiyi azaltmak yerine artirdigini gostermektedir (Starcevic ve Berle, 2013).
Ozellik
Hastalik Kaygisi Bozuklugu
Bedensel Belirti Bozuklugu
**Bedensel belirtiler**
Yok veya minimal duzeyde
Belirgin ve sikinti verici bedensel belirtiler
**Temel odak**
Hastalik korkusu ve hastaligi olma inanci
Bedensel belirtilere asiri tepki ve ugras
**Tibbi basvuru**
Sik doktor ziyareti veya tamamen kacinma
Siklikla sik tibbi basvuru
**DSM-5 sinifi**
Bedensel belirti ve iliskili bozukluklar
Bedensel belirti ve iliskili bozukluklar
## Bilissel Davranisci Terapi (BDT) ile Hipokondriyazis Tedavisi
**Bilissel Davranisci Terapi (BDT)**, hipokondriyazis tedavisinde en guclu kanitsal destege sahip psikoterapi yaklasimdir. Meta-analiz calismalari, BDT’nin hastalik kaygisi tedavisinde buyuk etki buyuklugune sahip oldugunu ve kazanimlarin uzun vadede korunabildigini gostermektedir (Olatunji ve ark., 2014; Cooper ve ark., 2017). [BDT cercevesinde](/bursa-ergenler-icin-bilissel-davranisci-terapi-bdt/) hipokondriyazis tedavisi, bilissel ve davranissal bilesenlerin butunlesik uygulamasini gerektirir.
### Bilissel Mudahaleler
#### Bilissel Yeniden Yapilandirma
Hipokondriyazis tedavisinin temel bileseni olan bilissel mudahaleler, hastalik kaygisini besleyen dusunce kaliplarinin belirlenmesi ve degistirilmesini icerir. Tedavi sureci su asamalarda ilerler:
1. **Otomatik dusuncelerin belirlenmesi:** “Bu bas agrisi kesinlikle beyin tumoru”, “Kalbim hizli atiyor, kalp krizi geciriyorum” gibi felaketlestirici dusunceler tespit edilir.
2. **Bilissel carpitmalarin sorgulanmasi:** Kanit toplama, olasilik degerlendirme ve alternatif aciklama uretme teknikleriyle dusuncelerin gercekciiligi sinannir.
3. **Yeni bilissel cerceveler olusturma:** “Bas agrisi bircoek nedenle olusabilir, buyuk cogunlugu zararsizdir” gibi dengeli ve gercekci dusunceler gelistirilir.
4. **Metakognitif farkindalik:** “Kaygili dusuncem beni korur” inancinin sorgulanmasi ve dusuncelere farkli bir iliskiilenmme bicimi gelistirilmesi.
### Davranissal Mudahaleler
– **Guvenlik davranislarinin azaltilmasi:** Surekli bedensel kontrol, internet arastirmasi, doktordan guvenlik isteme gibi davranislarin kademeli olarak azaltilmasi.
– **Davranissal deneyler:** “Bas agrimii kontrol etmezsem ne olur?” gibi hipotezlerin test edilmesi yoluyla korkuyla yuzlesme.
– **Maruz birakma ve tepki onleme:** Saglik kaygisini tetikleyen durumlarla (hastalik haberleri okuma, hastane yakininda olma) kademeli yuzlesme ve kontrol davranislarini engelleme.
– **Dikkat yeniden yonlendirme:** Bedensel duyumlara asiri odaklanmak yerine dikkati dis dunyaya ve gunluk aktivitelere yonlendirme.
## Alternatif ve Tamamlayici Tedavi Yaklasimlari
BDT’nin yaninda, hipokondriyazis tedavisinde cesitli tamamlayici yaklasimlar da kullanilmaktadir:
– **Mindfulness Temelli Bilissel Terapi (MBBT):** Bedensel duyumlara yargilamadan farkindalik gelistirme ve kaygi yaratan dusuncelere farkli bir iliskiilenme bicimi kazandirma (McManus ve ark., 2012).
– **Metakognitif Terapi:** Dusunce surecleri hakkinda dusunme (metakognisyon) uzerine odaklanan, endise ve ruminasyonun islevini sorgulayan bir yaklasim.
– **Kabul ve Kararlilik Terapisi (ACT):** Saglik kaygisini yok etmek yerine, kaygiyla birlikte degerli bir yasam surmeyi hedefleyen bir yaklasim.
## Ilac Tedavisi (Farmakoterapi)
Hipokondriyazis tedavisinde psikoterapi birincil yaklasim olmakla birlikte, orta-agir vakalarda veya psikoterapiye yeterli yanit alinamadigi durumlarda farmakoterapi eklenebilir:
– **SSRI (Secici Serotonin Geri Alim Inhibitorleri):** Fluoksetin, fluvoksamin ve paroksetin hastalik kaygisi tedavisinde en sik kullanilan ajanlardir (Fallon ve ark., 2017).
– **SNRI:** Duloksetin ve venlafaksin, ozellikle komorbid depresyon varliginda tercih edilebilir.
#### Onemli Not
Ilac tedavisi mutlaka bir psikiyatri uzmani tarafindan duzenlenmeli ve takip edilmelidir. Ilac tedavisi tek basina yeterli degildir; BDT ile kombinasyonun en etkili yaklasim oldugu meta-analiz calismalariyla gosterilmistir (Olatunji ve ark., 2014). Hastalik kaygisi olan bireylerde ilac yan etkilerine karsi asiri duyarlilik gorulebilir; bu nedenle dusuk dozdan baslanmasi ve yavas titrasyon onerilmektedir.
## Cocuk ve Ergenlerde Hipokondriyazis
Hastalik kaygisi her yasta gorulebilir ancak genellikle **erken yetiskinlik doneminde** baslar. Bununla birlikte, cocukluk ve [ergenlik doneminde](/bursa-osmangazi-ergen-terapisi-kimlik-arayisi/) de saglik kaygisi tablosu giderek daha sik karsilasilan bir durumdur.
#### Cocuk ve Ergen Vakalarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
– Tedavide ailenin aktif katilimi (ebeveyn psikoeduakasyonu) surecin vazgecilmez bilesenidir. Ailenin guvenlik verme davranislarinin duzenlenmesi onemlidir.
– [Ayrilma anksiyetesi](/bursa-cocuklarda-selektif-mutizm-tedavisi/), yaygin anksiyete ve OKB ile ayirici tani dikkatle yapilmalidir.
– Okula devamsizlik ve bedensel yakinmalar (karin agrisi, bas agrisi) erken donemde ele alinmalidir.
– Ergenlerde siberkondri (internette asiri hastalik arastirmasi) ozellikle degerlendirilmelidir.
– [Cocuk psikolojisi](/bursa-nilufer-cocuk-psikologu-oyun-terapisi-duygusal-destek/) perspektifinden yas donemiiine uygun terapotik yaklasimlar entegre edilmelidir.
## Komorbidite ve Ayirici Tani
Hipokondriyazis, siklikla cesitli psikiyatrik bozukluklarla birlikte gorulur. Komorbid durumlarin dogru degerlendirilmesi, tedavi planinin kisiye uyarlanmasi acisindan esastir.
– **Yaygin anksiyete bozuklugu (%40-60):** En sik eslik eden durumdur; surekli endise ve gelecek kaygisi ortaktir.
– **Depresyon (%30-50):** Kronik saglik kaygisi ve islevsellik kaybi ikincil depresyona zemin hazirlar.
– **[OKB](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/) (%20-30):** Hastalik odakli obsesyonlar ve kontrol kompulsiyonlari her iki bozuklukta da gorulur.
– **Panik bozukluk (%15-25):** Bedensel duyumlarin felaketlestirilmesi ortak bir mekanizmadir.
– **[Agorafobi](/bursa-agorafobi-tedavisi-acik-alan-korkusu/) (%10-15):** Hastane veya saglik kuruluslarindan kacinma agorafobik ozellikler gosterebilir.
– **Sosyal anksiyete bozuklugu:** Hastalik belirtilerinin baskalari tarafindan farkedilme korkusu eslik edebilir.
## Tedavi Sureci ve Beklentiler
Hipokondriyazis tedavisi genellikle **12-16 seans** sureli yapilandirilmis bir BDT protokolu cercevesinde yurutulur. Tedavi sureci asagidaki asamalari icermektedir:
1. **Degerlendirme asamasi (1-2 seans):** Kapsamli klinik degerlendirme, saglik kaygisi profili cikarma, komorbidite taramasi ve tedavi hedeflerinin belirlenmesi.
2. **Psikoeduakasyon (1-2 seans):** Hastalik kaygisi hakkinda bilgilendirme, anksiyetenin bilissel-davranissal modeli, saglik kaygisi dongusu ve tedavi mantiginin aciklanmasi.
3. **Bilissel mudahale (3-5 seans):** Felaketlestirici dusuncelerin belirlenmesi, bilissel yeniden yapilandirma, olasilik degerlendirmesi ve alternatif aciklama uretme.
4. **Davranissal mudahale (4-6 seans):** Guvenlik davranislarinin azaltilmasi, davranissal deneyler, maruz birakma ve tepki onleme uygulamalari.
5. **Pekistirme ve noks onleme (2-3 seans):** Kazanimlarin guclendirmesi, risk durumlarinin tanimlanmasi ve uzun vadeli basa cikma planinin olusturulmasi.
### Bursa’da Hipokondriyazis Tedavisi Icin Randevu Alin
Hastalik kaygisi (hipokondriyazis) belirtileri sizin veya cocugunuzun gunluk yasamini olumsuz etkiliyorsa, kanita dayali BDT yontemleriyle profesyonel destek almak icin iletisime gecin.
[Randevu Icin Iletisime Gecin](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)
#### Ilgili Yazilar
– [Bursa’da OKB Tedavisinde Bilissel Davranisci Terapi](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/)
– [Bursa’da Ergenler Icin Bilissel Davranisci Terapi (BDT)](/bursa-ergenler-icin-bilissel-davranisci-terapi-bdt/)
– [Mukemmeliyetcilik ve Anksiyete Iliskisi](/bursa-mukemmeliyetcilik-anksiyete-iliskisi-psikolog/)
– [Deprem Sonrasi Travma ve TSSB](/bursa-deprem-sonrasi-travma-tssb-cocuklarda-destek/)
– [Agorafobi (Acik Alan Korkusu) Tedavisi](/bursa-agorafobi-tedavisi-acik-alan-korkusu/)
– [Bursa Nilufer Cocuk Psikologu ve Oyun Terapisi](/bursa-nilufer-cocuk-psikologu-oyun-terapisi-duygusal-destek/)
– [Cocuklarda Selektif Mutizm Tedavisi](/bursa-cocuklarda-selektif-mutizm-tedavisi/)
– [Trikotillomani (Sac Yolma) Tedavisi](/bursa-trikotillomani-sac-yolma-tedavisi-psikolojik-destek/)
– [Dermatillomani (Deri Yolma) ve BDT](/bursa-dermatillomani-deri-yolma-bilissel-davranisci-terapi/)
#### Akademik Referanslar
– American Psychiatric Association (2013). *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.).* Washington, DC: APA.
– Tyrer, P., Cooper, S., Crawford, M., Dupont, S., Green, J., Murphy, D., … & Tyrer, H. (2011). Prevalence of health anxiety problems in medical clinics. *Journal of Psychosomatic Research, 71*(6), 392-394.
– Salkovskis, P. M., & Warwick, H. M. C. (2001). Making sense of hypochondriasis: A cognitive theory of health anxiety. *Health Anxiety: Clinical and Research Perspectives.* Wiley.
– Olatunji, B. O., Kauffman, B. Y., Meltzer, S., Davis, M. L., Smits, J. A., & Powers, M. B. (2014). Cognitive-behavioral therapy for hypochondriasis/health anxiety: A meta-analysis. *Journal of Consulting and Clinical Psychology, 82*(2), 275-286.
– Cooper, K., Gregory, J. D., Walker, I., Lambe, S., & Salkovskis, P. M. (2017). Cognitive behaviour therapy for health anxiety: A systematic review and meta-analysis. *Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 45*(2), 110-123.
– Starcevic, V., & Berle, D. (2013). Cyberchondria: Towards a better understanding of excessive health-related Internet use. *Expert Review of Neurotherapeutics, 13*(2), 205-213.
– Taylor, S., & Asmundson, G. J. G. (2004). *Treating Health Anxiety: A Cognitive-Behavioral Approach.* New York: Guilford Press.
– Fallon, B. A., Ahern, D. K., Pavlicova, M., Slavov, I., Skritskya, N., & Barsky, A. J. (2017). A randomized controlled trial of medication and cognitive-behavioral therapy for hypochondriasis. *American Journal of Psychiatry, 174*(8), 756-764.
– McManus, F., Surawy, C., Muse, K., Vazquez-Montes, M., & Williams, J. M. G. (2012). A randomized clinical trial of mindfulness-based cognitive therapy versus unrestricted services for health anxiety. *Journal of Consulting and Clinical Psychology, 80*(5), 817-828.
– World Health Organization (2019). *International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11).* Geneva: WHO.
—
WordPress
~1200 kelime
## Bursa’da Hipokondriyazis (Hastalik Kaygisi) Icin Psikolojik Destek
Her bas agrisinida beyin tumoru, her gogus sikismasinda kalp krizi oldugunuzu mu dusunuyorsunuz? Doktorunuz “bir sorun yok” dediginde rahatlamak yerine ikinci, ucuncu fikiir mi ariyorsunuz? Belki de cocugunuz surekli karin agrisindan sikayet ediyor ve doktor muayeneleri her seferinde normal sonuc veriyor. Bu yazi, **hipokondriyazis** olarak bilinen hastalik kaygisi bozuklugu hakkinda bilmeniz gereken temel bilgileri ve etkili tedavi seceneklerini ele aliyor.
#### Yoast SEO Bilgileri
– **SEO Basligi:** Bursa Hipokondriyazis Hastalik Kaygisi | Psikolog Duygu Dervisoglu
– **Slug:** bursa-hipokondriyazis-hastalik-kaygisi-psikolojik-destek
– **Meta Aciklama:** Bursa’da hipokondriyazis (hastalik kaygisi) icin BDT tabanli psikolojik destek. DSM-5 tani kriterleri, belirtiler ve kanita dayali tedavi yontemleri.
– **Odak Anahtar Kelime:** Bursa hipokondriyazis tedavisi
– **Kategori:** Cocuk ve Ergen Psikolojisi
– **Etiketler:** hipokondriyazis, hastalik kaygisi, BDT, saglik anksiyetesi, bedensel belirti bozuklugu, siberkondri, Bursa psikolog
## Hipokondriyazis Nedir?
Hipokondriyazis, halk arasinda “hastalik hastasi” olarak bilinen ancak aslinda ciddi ve tedavi gerektiren bir psikolojik bozukluktur. DSM-5’te “Hastalik Kaygisi Bozuklugu” olarak yeniden adlandirilan bu durum, kisinin ciddi bir hastaligi olduguna veya olacagina dair yogun ve surekli bir kaygi yasamasiyla tanimlanir. Toplumda gorulme orani %1.3-10 arasindadir ve kadinlarda erkeklere gore biraz daha sik gorulmektedir. Onemle belirtmek gerekir ki bu durum bir “evham” veya “abartma” degil, tedavi edilebilir bir anksiyete bozuklugudur.
Normal saglik kaygisinda kisi bir belirtiyi fark eder, doktora gider ve sonuclar normal ciktiginda rahatlar. Hipokondriyaziste ise tibbi guvenlik gecici bir rahatlama saglar veya hic saglamaz. Kisi surekli yeni belirtiler arar, internette hastalik arastirir ve kaygisi giderek artar.
## Hipokondriyazis Belirtileri Nelerdir?
– Normal bedensel duyumlari (bas agrisi, kalp carpintisi, kas seyirmesi) ciddi hastalik belirtisi olarak yorumlama
– Tibbi muayene ve tetkikler normal sonuc verse bile rahatlayyamama
– Internette surekli hastalik arastirmasi yapma (siberkondri)
– Bedenini tekrar tekrar hastalik belirtileri acisindan kontrol etme
– Surekli farkli doktorlara ve acil servislere basvurma
– Veya tam tersine saglik kuruluslarindan ve muayenelerden tamamen kacinma
– Aileden, arkadaslardan veya saglik profesyonellerinden surekli guvenlik isteme
– “Kanserim var”, “kalp krizi geciriyorum”, “beyin tumorum var” gibi felaketlestirici dusunceler
– Gunluk islevsellikte belirgin bozulma (is, okul, sosyal yasam)
## Hipokondriyazis ile OKB Arasindaki Fark
Hipokondriyazis ve [OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk)](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/) sik karistirilan iki ayri tanidir. OKB’de obsesyonlar farkli temalarda olabilir (kontaminasyon, duzenleme, zarar verme vb.), hipokondriyaziste ise odak noktasi her zaman saglik ve hastaliktir. Her iki bozuklukta da tekrarlayici dusunceler ve kontrol davranislari gorulur, ancak tedavi yaklasimlari farklilik gosterebilir.
## Bilissel Davranisci Terapi ile Hipokondriyazis Tedavisi
Arastirmalar, **Bilissel Davranisci Terapi (BDT)** nin hipokondriyazis tedavisinde en etkili yaklasim oldugunu acikca gostermektedir. Tedavi genellikle 12-16 seans surer ve su bilesenleri icerir:
### Bilissel Mudahaleler
1. **Felaketlestirici dusuncelerin belirlenmesi:** “Bu bas agrisi kesinlikle beyin tumoru” gibi otomatik dusuncelerin tespit edilmesi.
2. **Bilissel yeniden yapilandirma:** Kaygili dusuncelerin kanita dayali olarak sorgulanmasi ve gercekci alternatiflerin gelistirilmesi.
3. **Olasilik degerlendirmesi:** “Bas agrisi olan birinin beyin tumorune yakalanma olasiligi nedir?” sorusuyla gercekci risk degerlendirmesi.
4. **Dikkat yeniden yonlendirme:** Bedensel duyumlara asiri odaklanma yerine dis dunyaya dikkat yonlendirme.
### Davranissal Mudahaleler
– **Guvenlik davranislarinin azaltilmasi:** Internet arastirmasi, bedensel kontrol, doktordan guvenlik isteme gibi davranislarin kademeli olarak azaltilmasi.
– **Davranissal deneyler:** “Belirtilerimi kontrol etmezsem ne olur?” hipotezinin test edilmesi.
– **Maruz birakma ve tepki onleme:** Hastalik ile ilgili tetikleyicilerle (hastalik haberleri, hastane ortami) yuzlesme ve kontrol davranislarini engelleme.
– **Mindfulness uygulamalari:** Bedensel duyumlara yargilamadan farkindalik gelistirme.
## Cocuk ve Ergenlerde Hastalik Kaygisi
Hastalik kaygisi [ergenlik doneminde](/bursa-osmangazi-ergen-terapisi-kimlik-arayisi/) giderek daha sik karsilasilan bir durumdur. Cocuk ve ergen vakalarda ozellikle dikkat edilmesi gerekenler:
– Ailenin tedavi surecine aktif katilimi ve ailenin guvenlik verme davranislarinin duzenlenmesi esastir
– [Ayrilma anksiyetesi](/bursa-cocuklarda-selektif-mutizm-tedavisi/) ve yaygin anksiyete ile ayirici tani yapilmalidir
– Bedensel yakinmalar nedeniyle okula devamsizlik erken donemde ele alinmalidir
– Ergenlerde siberkondri (internette asiri hastalik arastirmasi) ozellikle degerlendirilmelidir
– [Diger anksiyete bozukluklariyla](/bursa-cocuklarda-tik-bozuklugu-terapi/) birliktelik taranmalidir
> **Onemli:** Hipokondriyazis bir “evhamcilik” veya “abartma” degildir. Kanita dayali tedavi yontemleri ile onemli iyilesme saglanabilir. Erken basvuru, tedavi basarisini artirir.
### Profesyonel Destek Icin
Bursa Nilufer’de hipokondriyazis (hastalik kaygisi) tedavisi icin BDT yontemleriyle profesyonel destek almak icin iletisime gecebilirsiniz.
[Randevu Alin](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)
#### Ilgili Yazilar
– [OKB Tedavisinde Bilissel Davranisci Terapi](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/)
– [Ergenler Icin BDT](/bursa-ergenler-icin-bilissel-davranisci-terapi-bdt/)
– [Mukemmeliyetcilik ve Anksiyete Iliskisi](/bursa-mukemmeliyetcilik-anksiyete-iliskisi-psikolog/)
– [Deprem Sonrasi Travma ve TSSB](/bursa-deprem-sonrasi-travma-tssb-cocuklarda-destek/)
– [Agorafobi (Acik Alan Korkusu) Tedavisi](/bursa-agorafobi-tedavisi-acik-alan-korkusu/)
– [Cocuk Psikologu ve Oyun Terapisi](/bursa-nilufer-cocuk-psikologu-oyun-terapisi-duygusal-destek/)
– [Trikotillomani (Sac Yolma) Tedavisi](/bursa-trikotillomani-sac-yolma-tedavisi-psikolojik-destek/)
#### Kaynaklar
– American Psychiatric Association (2013). *DSM-5.*
– Tyrer, P. ve ark. (2011). Prevalence of health anxiety problems. *J Psychosom Res.*
– Salkovskis, P. M. & Warwick, H. M. C. (2001). Cognitive theory of health anxiety. *Wiley.*
– Olatunji, B. O. ve ark. (2014). CBT for hypochondriasis: A meta-analysis. *J Consult Clin Psychol.*
– Starcevic, V. & Berle, D. (2013). Cyberchondria. *Expert Rev Neurother.*
—
Medium
~800 kelime
## Hipokondriyazis: “Ya Hasta Olursam?” Korkusuyla Yasamak
*Her bas agrisinda beyin tumoru, her gogus sikismasinda kalp krizi oldugunuzu mu dusunuyorsunuz? Doktorunuz “bir sey yok” dese bile icinizdeki ses “ya gozden kacirdiysa?” diye fisildiiyor mu? Bu yazi tam size gore. Cunku yalniz degilsiniz ve yardim mumkun.*
## Gorunmez Bir Dusman: Hastalik Kaygisi
Dusunun ki bir gun kolunuzdaki kucuk bir ben dikkatinizi cekiyor. Normal sartlarda “hmm, bir ben” deyip gecersiniz. Ama beyniniz farkli calisir ve hemen “ya bu cilt kanseri ise?” diye sorar. Internete atlar, saatlerce arastirirsiniz. Okudugunuz her bilgi kayginiizi daha da arttirir. Sonunda doktora gidersiniz, doktor “hicbir sorun yok” der. Ama siz rahatlamak yerine “ya yanlis baktiiysa?”, “ya baska bir doktora gitmeliyim?” diye dusunursunuz.
Hipokondriyazis iste boyle baslar ve boyle surer. Normal bedensel duyumlar, zihninizde ciddi hastalik belirtilerine donusur. Tibbi guvenlik gecici bile olsa rahatlama saglamaz. Ve en acisi, cevrenizdeki insanlar cogunlukla “abartiyorsun”, “evhamlanma” der; ancak siz gercekten korkuyorsunuzdur. Bu durum bir zayiflik veya abartma degil, DSM-5’te tanimlanmis, tedavi edilebilir bir anksiyete bozuklugudur.
Arastirmalara gore genel populasyonun %1.3-10’u yasami boyunca saglik kaygisi deneyimliyor. Bu oranlar, durumun ne kadar yaygin oldugunu gosteriyor.
## Kayginin Dongusu: Neden Rahatlayyamiyorsunuz?
Hastalik kaygisini anlamak icin “saglik kaygisi dongusunu” bilmek gerekir. Normal bir bedensel duyumu fark edersiniz (bas agrisi, kas seyirmesi, kalp carpintisi). Bu duyumu felaketlestirirsiniz (“kesinlikle ciddi bir hastaligim var”). Kayginiiz artar ve bedeniizi daha dikkatli incelemeye baslarsiniiz. Daha cok duyum fark edersiniz (cunku artik aradiginiiz sey her yerdedir). Guvenlik ararsiniiz (internet arastirmasi, doktor ziyareti, yakinlariniza sorma). Gecici rahatlama yasarsiniiz. Ama kisa sure sonra yeni bir duyum veya yeni bir “ya …” dusuncesi donguyu yeniden baslatir.
Bu dongu, tedavi edilmediinde kisinin yasam kalitesini ciddi olcude dusurur. Is yasami, sosyal iliskiler ve aile hayati olumsuz etkilenir. Gunun buyuk bolumu saglik kaygisiyla gegcer ve hayattan alinan zevk azalir.
## Tedavide Anahtar: Dusuncelerinizle Iliskinizi Degistirmek
Iyi haber su: Hipokondriyazis tedavi edilebilir. Arastirmalarin en guclu sekilde destekledigi yaklasim, Bilissel Davranisci Terapi (BDT) dir. BDT, saglik kaygisini besleyen dusunce kaliplarini ve davranislari hedef alir.
### Tedavide Neler Yapilir?
1. **Felaketlestirici dusunceler sorgulanir:** “Bu bas agrisi beyin tumoru” dusuncesi ne kadar gercekci? Bas agrisinin kac farkli nedeni olabilir?
2. **Guvenlik davranislari azaltilir:** Internet arastirmasi, bedensel kontrol, doktordan guvenlik isteme gibi kaygiiyi kisa vadede azaltan ama uzun vadede artiran davranislar kademeli olarak birakilir.
3. **Davranissal deneyler yapilir:** “Belirtilerimi kontrol etmezsem ne olur?” sorusunun cevabi gercek yasam deneyimleriyle arastiriliir.
4. **Bedensel duyumlarla yeni bir iliski kurulur:** Her bedensel duyumun bir hastalik belirtisi olmadigini deneyimlemek icin mindfulness ve dikkat yonlendirme teknikleri kullanilir.
### Siberkondri: Dijital Cagin Saglik Kaygisi
Internet, saglik kaygisi olan kisiler icin hem bir kaynak hem de bir tuzaktir. Arastirmalar, saglik kaygisi yasayan bireylerin buyuk cogunlugunun duzenli olarak internette hastalik arastirmasi yaptigini ve bu aramanin kaygiiyi azaltmak yerine artirdigini gosteriyor. Tedavide internet kullanim aliskanliklariinin duzenlenmesi de onemli bir yer tutar.
## Yalniz Degilsiniz
Hastalik kaygisi yasayan pek cok kisi, cevrelerinin “abartma” tepkisi nedeniyle utanc duyar ve yardim aramakta gec kalir. Oysa bu durum sizi tanimlaamaz. Tedavi ile onemli iyilesme mumkundur ve pek cok kisi uygun destek ile saglik kaygisiniin yasami uzerindeki kontrolunu azaltabilir. Unutmayin: Sorun bedeninizde degil, beyninizin bedeni yorumlama biciminddedir. Ve bu yorumlama bicimi degistirilebilir.
Eger siz veya taniidiginiz biri hastalik kaygisiyla mucadele ediyorsa, profesyonel destek almak icin adim atmaniz en onemli baslangictir.
#### Ilgili Yazilar
– [OKB Tedavisinde Bilissel Davranisci Terapi](/bursa-obsesif-kompulsif-bozukluk-okb-bdt/)
– [Ergenler Icin BDT](/bursa-ergenler-icin-bilissel-davranisci-terapi-bdt/)
– [Mukemmeliyetcilik ve Anksiyete](/bursa-mukemmeliyetcilik-anksiyete-iliskisi-psikolog/)
– [Agorafobi Tedavisi](/bursa-agorafobi-tedavisi-acik-alan-korkusu/)
– [Cocuk Psikologu ve Oyun Terapisi](/bursa-nilufer-cocuk-psikologu-oyun-terapisi-duygusal-destek/)
### Profesyonel Destek
Bursa’da hipokondriyazis (hastalik kaygisi) tedavisi icin BDT yontemleriyle profesyonel destek alabilirsiniz.
[Iletisime Gecin](https://pskduygudervisoglu.com.tr/iletisim/)
—
LinkedIn
~600 kelime
## Hipokondriyazis: Klinik Perspektif, DSM-5 Siniflamasi ve Kanita Dayali Tedavi Yaklasimlari
Degerli meslektaslarim ve takipcilerim,
Bu yazimda, klinik pratikte giderek daha sik karsilastigimiz bir klinik tablodan soz etmek istiyorum: **Hipokondriyazis (Hastalik Kaygisi Bozuklugu).**
## Klinik Tablo ve DSM-5 Degisiklikleri
DSM-5 ile birlikte eski “hipokondriyazis” tanisi iki ayri kategori altinda yeniden kavramlaastirilmistir: **Hastalik Kaygisi Bozuklugu** (bedensel belirtilerin minimal oldugu durumlar) ve **Bedensel Belirti Bozuklugu** (belirgin bedensel belirtilerin eslik ettigi durumlar). Bu onemli degisiklik, klinik tablonun heterojen dogasini daha iyi yansitmakta ve tedavi planlamasini kolaylastirmaktadir (APA, 2013). Genel populasyondaki prevalans %1.3-10 arasinda degismektedir.
Hastalik kaygisi bozuklugunda kisi, ciddi bir hastaligi olduguna dair guclu bir inanca sahiptir; tibbi muayene ve tetkikler bu inanci desteklemese bile kaygi devam eder. Iki alt tip tanimlanmistir: **bakim arayan tip** (sik tibbi basvuru) ve **bakim kacinan tip** (saglik kuruluslarindan kacinma).
## Kanita Dayali Tedavi: BDT ve Davranissal Deneyler
Hipokondriyazis tedavisinde altin standart, **Bilissel Davranisci Terapi (BDT)** dir. Meta-analiz calismalari, BDT’nin hastalik kaygisi tedavisinde buyuk etki buyuklugune sahip oldugunu tutarli olarak gostermektedir (Olatunji ve ark., 2014; Cooper ve ark., 2017).
Tedavinin temel bilesenleri:
1. **Bilissel yeniden yapilandirma:** Felaketlestirici biliislerin sorgulanmasi ve gercekci alternatiflerin gelistirilmesi.
2. **Guvenlik davranislarinin azaltilmasi:** Internet arastirmasi, bedensel kontrol ve doktordan guvenlik isteme davranislarinin kademeli olarak sonlandirilmasi.
3. **Davranissal deneyler:** Kaygili beklentilerin gercek yasam deneyimleriyle test edilmesi.
4. **Maruz birakma ve tepki onleme:** Saglik kaygisini tetikleyen durumlarla yuzlesme ve kontrol davranislarinin engellenmesi.
5. **Mindfulness ve dikkat yonlendirme:** Bedensel duyumlara yargilamadan farkindalik gelistirme.
## Guncel Gelismeler: Siberkondri ve Dijital Cag
Dijital cagda saglik kaygisinin onemli bir boyutu “siberkondri” olarak karsimiiza cikmaktadir. Starcevic ve Berle’nin (2013) belirttiigi gibi, internette asiri saglik arastirmasi yapma davranisi, saglik kaygisini surduren ve agrrlastiran kritik bir faktor haline gelmistir. Tedavi protokollerinde internet kullanim aliskanliklariinin duzenlenmesi giderek daha onemli bir yer tutmaktadir.
## Cocuk ve Ergen Populasyonunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ozellikle cocuk ve ergen populasyonunda saglik kaygisi tablosu giderek daha sik karsilasilan bir durumdur:
– Ebeveyn psikoeduakasyonu ve ailenin guvenlik verme davranislarinin duzenlenmesi vazgecilmezdir
– Yaygin anksiyete, ayrilma anksiyetesi ve OKB ile ayirici tani dikkatle yapilmalidir
– Bedensel yakinmalara bagli okula devamsizlik erken donemde ele alinmalidir
– Ergenlerde siberkondri ozellikle degerlendirilmelidir
– Gelisimsel uygunlugu olan BDT protokolleri secilmelidir
## Sonuc
Hipokondriyazis, kronik seyirli ancak tedavi edilebilir bir bozukluktur. Erken tani ve kanita dayali mudahale (BDT), bireylerin yasam kalitesini onemli olcude artirabilir. Klinisyenler olarak, ozellikle DSM-5’in hastalik kaygisi bozuklugunu ayri bir tani olarak siniflandirdigi gercegini goz onunde bulundurarak, dogru degerlendirme ve uygun tedavi yonlendirmesi konusundaki farkindaligimizi artirmamiz gerekmektedir.
Hipokondriyazis ve saglik kaygisi konusundaki klinik deneyimlerinizi ve goruslerinizi yorumlarda paylasmaniizdan memnuniyet duyarim.
**Psikolog Duygu Dervisoglu**
Cocuk ve Ergen Psikolojisi | Bursa Nilufer
[pskduygudervisoglu.com.tr](https://pskduygudervisoglu.com.tr)
*#hipokondriyazis #hastalikkaygisi #sagliganksiyetesi #BDT #bilisseldavranisciterapi #siberkondri #bedenselbelirtibozuklugu #cocukpsikolojisi #ergenpsikolojisi #psikolojikdestek #Bursa #psikolog*
#Hipokondriyazis
#HastalikKaygisi
#HastalikKaygisiBozuklugu
#BursaPsikolog
#BdtHipokondriyazis
#SaglikAnksiyetesi
#BedenselBelirtiBozuklugu
#BursaNiluferPsikolog
—
1. Her bas agrisinda beyin tumoru, her gogus sikismasinda kalp krizi oldugunuzu mu dusunuyorsunuz?
Bu durum “hipokondriyazis” (hastalik kaygisi bozuklugu) olabilir.
DSM-5’te tanimli, tedavi edilebilir bir anksiyete bozuklugudur.
Konu baslikta
#hipokondriyazis #saglik
2. Hipokondriyazis nedir?
Halk arasinda “hastalik hastasi” denir ama aslinda ciddi bir anksiyete bozuklugudur.
Belirtiler:
– Normal duyumlari felaketlestirme
– Tibbi guvenceye ragmen rahatlayyamama
– Surekli hastalik arastirma
– Bedensel kontrol davranislari
#psikoloji
3. Hastalik kaygisinda asil sorun nedir?
Sorun bedeninizde degil, beyninizin bedeni yorumlama bicimindedir.
“Bu bas agrisi kesinlikle tumordur”
“Kalbim hizli atiyor, kalp krizi geciriyorum”
Bu dusunceler kaygiiyi besler ve donguyu surduuur.
#ruhsagligi
4. Hipokondriyazis neden gelisir?
– Cocuklukta ciddi hastalik deneyimi
– Ailede kronik hastalik veya kayip
– Anksiyete duyarliligi (bedensel belirtileri felaketlestirme)
– Internette asiri saglik bilgisine maruz kalma
– Ailede saglik kaygisi modeli
#anksiyete
5. Hipokondriyazis tedavisinde altin standart: BDT
Bilissel Davranisci Terapi nasil yardimci olur?
1. Felaketlestirici dusunceleri sorgulama
2. Guvenlik davranislarini azaltma
3. Davranissal deneylerle test etme
4. Dikkat yeniden yonlendirme
#BDT #terapi
6. Saglik kaygisi dongusu nasil calisir?
1. Bedensel duyum (bas agrisi)
2. Felaketlestirme (“beyin tumoru”)
3. Kaygi artisi
4. Guvenlik arayisi (internet, doktor)
5. Gecici rahatlama
6. Yeni duyum, yeni dongu
Bu dongu BDT ile kiriilabilir!
#psikoloji
7. Siberkondri: Dijital cagin saglik kaygisi!
Internette hastalik arastirmak kaygiyi azaltir mi? HAYIR!
Arastirmalar, saglik kaygisi olanlarin %75’inin internette surekli hastalik arastirdigini ve bunun kaygiiyi ARTIRDIGINI gosteriyor.
#siberkondri
8. Hipokondriyaziste sik eslik eden durumlar:
– Yaygin anksiyete (%40-60)
– Depresyon (%30-50)
– OKB (%20-30)
– Panik bozukluk (%15-25)
– Agorafobi (%10-15)
Dogru degerlendirme ve komorbidite taramasi tedavi basarisini artirir.
#ruhsagligi
9. Hipokondriyazis “evhamcilik” veya “abartma” DEGILDIR.
DSM-5’te tanimli, kanita dayali tedavi yontemleri olan bir bozukluktur.
BDT ile pek cok kisi saglik kaygisini yonetmeyi ogrenebilir.
Erken basvuru, iyilesme sansini onemli olcude artirir.
#saglik
10. Bursa’da hipokondriyazis (hastalik kaygisi) tedavisi icin BDT yontemleriyle profesyonel psikolojik destek alabilirsiniz.
Cocuk, ergen ve yetiskin danismanligi icin randevu:
pskduygudervisoglu.com.tr
#Bursa #psikolog #hipokondriyazis #BDT
—
## Sıkça Sorulan Sorular
### [Soru 1 — Ana anahtar kelime ile ilgili temel soru]
[40-60 kelimelik net cevap paragrafı]
### [Soru 2 — Süreç/uygulama sorusu]
[40-60 kelimelik net cevap paragrafı]
### [Soru 3 — Maliyet/süre sorusu]
[40-60 kelimelik net cevap paragrafı]
### [Soru 4 — Karşılaştırma sorusu]
[40-60 kelimelik net cevap paragrafı]
### [Soru 5 — Yerel/pratik soru]
[40-60 kelimelik net cevap paragrafı]